— 732 — 



Tan de tabaksplant. Men wordt bang, dat het met de tabak 

 gedaan is, ja men denkt onwillekeurig aan een professor in 

 de plantenziekten, die in een bepaald jaar uitgerekend had, 

 hoe veel schade de verschillende ziekten aan de Graangewas- 

 sen in Duitschland toegebracht hadden. Bij de optelling 

 bleek het, dat de schade ver boven de 100% was. 



Gelukkig is het zoo erg niet. De meeste van de 

 ziekten zijn slechts een enkele keer waargenomen, en 

 vele zijn zelfs zeer twijfelachtig. Daarbij komt, dat het 

 boek handelt over alle ziekten, die in de geheele wereld 

 gevonden zijn. En dit is nu juist de vraag, of zulk een boek 

 voor den planter wel van belang is. Is het niet beter, 

 speciale boeken uit te geven voor de planters van een 

 bepaalde streek, zoo als Hunger het voor Deli reeds 

 heeft trachten te doen, en zooals het te hopen is, dat wij 

 voor Java binnen niet al te langen tijd een goed geïllus- 

 treerd werk zullen hebben? Hadden de Schrijvers niet liever 

 een ziektenboek voor de tabakkers in Duitschland moeten 

 samenstellen, en dan verder een ander werk, uitvoeriger 

 nog dan het thans uitgegevene, voor de botanici en zoölogen 

 van de Proefstations, waarin dan tegeljk ook het, hier in 

 het voorwoord beloofde litteratuur overzicht een plaats 

 gevonden had '? Zonder de noodige aanwijzing van litera- 

 tuur is natuurlijk de waarde voor de Proefstations be- 

 langrijk geringer. 



Men merkt, dat het boek geschreven is door menschen, 

 die de grootste bibliotheken en de beste verzamelingen ter 

 wereld tot hun beschikking hadden. Niets of in elk geval 

 bijna niets, over ziekten in de tabak gepubliceerd, is den 

 twee schrijvers ontgaan. Aan de andere zijde zou men 

 iets meer kritiek wenschen, kritiek, op eigen waarneming 

 berustend, zooals die uitgeoefend kan worden door iemand, 

 die de in een bepaalde streek voorkomende ziekten 

 beschrijft, welke hij daarom ook door eigen aanschouwing 

 kent. Er waren dan weliswaar lang niet zoo veel ziekten 

 beschreven, maar enkele fouten waren ontgaan, en de 



