— 97 — 



de wortel diep in den grond door; aan de bijwortels dicht 

 onder de oppervlakte vindt men dikwijls bacteriën- knol- 

 letjes. Beide laatste eigenschappen doen de plant geschikt 

 zijn voor de groene bemesting. 



Die toepassing interesseert ons echter minder dan het 

 gebruik als voederstof. De pogingen, om een andere Le- 

 guminosa, n. 1. de lucerne, hier in te voeren, hebben 

 tot nu toe weinig anders dan teleurstelling gebaard. Men 

 mag uit het feit, dat men lucerne hier trachtte te kweeken, 

 afleiden, dat er behoefte bestaat aan een dergelijk eiwit- 

 rijke groen voeder. Van de Leguminosae, welke op het 

 oogenblik groen voeder of stroo leveren, moetin de eerste 

 plaats genoemd worden de katjang tjina (Arachis hijpogaea), 

 het groene loof daarvan vertoont werkelijk een veel hooger 

 eiwitgehalte dan gras. Indien echter het stroo wordt 

 verzameld na de volkomen rijpheid der vruchten, zal het 

 eiwitgehalte belangrijk lager zijn en waarschijnlijk weinig 

 verschillen van dat van gras. Hetzelfde geldt voor het 

 stroo der Soja hispida (katjang kedeleh). Alleen het blad 

 van den toeriboom {Sesbania grandiflora) is uit een oogpunt 

 van eiwitgehalte een bijzonder voeder; het bevat n. 1. 

 ruim 40 % van dat belangrijke bestanddeel. Jammer is 

 het echter, dat elke boom zoo weinig blad levert en de 

 levensduur van den toeriboom zoo kort is. Over den prijs 

 dezer voederstof wordt dan ook geklaagd; zij is slechts 

 voor weinigen te bereiken. Door de genoemde soorten 

 wordt dus blijkbaar niet voorzien in de behoefte aan een 

 eiwitrijk gewas voor de voeding van paarden en koeien. 

 Nu meen ik krachtens de hiernavolgende analj'se de aan- 

 dacht te moeten vestigen op de Vigna Catjang, door En- 

 gelsch sprekende volken „cow pea" geheeten; en op Java 

 in verschillende variëteiten vertegenwoordigd. De meest 

 bekende dezer variëteiten is ongetwijfeld de katjang pan- 

 djang, omdat hare vruchten ook op de tafel van Europeanen 

 verschijnen. Daar de katjang pandjang weinig blad pro- 

 duceert, zoo is zij voor ons doel minder geschikt. Beter 



