- 152 — 



is waar doode, maar DOg niet verbroklcelde en tot stof en 

 molm overgegane buitenste laag, den voedselbodem voor onze 

 varens. En niet slechts voor deze. maar voor een heele reeks 

 planten uit de meest uiteenloopen de afdeelingen. Veel zwam- 

 men en korstmossen dringen vrij diep in de dichte schors 

 door en vertakken zich met hunne draden tusscben de 

 afgestorven cellen. Andere planten dringen wel niet binnen 

 in die schors, maar leggen er zich oppervlakkig tegen aan 

 en groeien er zoo mee vast, dat bij een poging, om ze 

 van de onderlaag te verwijderen, een gedeelte van die 

 laatste wordt losgescheurd, zoodat de cellagen op de grens 

 breken, maar de planten toch niet loslaten. Als men bij- 

 voorbeeld een plantje van de op de schors groeiende blad- 

 of levermossen met geweld verwijdert, dan ziet men daar, 

 waar de wortelharen aan de stengeltjes zitten, geregeld 

 kleine stukjes schors, welke mede zijn losgerukt. In de 

 humus leven steeds mieren, die gaten maken in het bui- 

 tenste, levende blad, welke als toegangen tot de binnen- 

 ruimte moeten dienen. 



In vele gevallen functioneeren deze bladeren als water- 

 reservoirs, de voet, die met dikke nerven doortrokken is, 

 kan vrij dik zijn, terwijl het bovenste deel veel dunner is. 



De wortels ontspringen uit den voet van dit soort bla- 

 deren, zij vinden in de vochtige humus voldoende vocht 

 en rijkelijk voedsel voor hunne verdere ontwikkeling. Daar 

 het vormen van humus tusschen, of liever gezegd achter 

 de oude bladeren in serres niet door de natuur kan ge- 

 schieden, moet zulks kunstmatig gebeuren. Dikwijls wordt 

 dit verzuimd en ziet men jonge planten door gebrek ach- 

 teruitgaan en eindelijk sterven. 



De normaalbladeren vertakken zich, evenals de horens 

 van een hert, naar dit soort bladeren wordt de plant dan 

 ook hertshoornvaren genoemd. Deze bladeren groeien niet, 

 zooals de nestbladeren tegen den boom aan, maar m te- 

 genovergestelde richting, n.1. van den stam af en wel naar 



