— 219 — 



tot die van een bouw, waardoor de fouten die op het 

 kleine veldje vallen zooveel malen vergroot worden, is 

 ook onjuist. 



Had men meerdere gelijke veldjes, dan ware het gemid- 

 delde een veel betere waarde dan dat van één veldje, 

 zooals ieder gemakkelijk zal inzien. 



Bovendien zou het toch voor het Kalisyndicaat heel 

 wat beter en eenvoudiger zijn, wanneer het vaststelde 

 dat kalibemesting hier in de tropen, ook wanneer men 

 overmaat van phosphorzuur en stikstof gebruikt, een vol- 

 doende meer opbrengst geeft. Hierdoor zou het aantal 

 veldjes met verschillende meststoffen tot 2 kunnen vermin- 

 derd worden n. 1. bemesting met stikstof en phosphorzuur, 

 en dezelfde meststoffen en kalium sulfaat. Neemt men dan 

 voor iedere soort 5 veldjes, dan zou het gewenschte resul- 

 taat, of kalibemesting hier op Java rendabel is, spoedig 

 zijn verkregen. Nu is het, of het Kalisyndicaat ook 

 wenscht nategaan, of stikstof of phosphorzuur alleen reeds 

 voldoende oogstvermeerdering geeft, terwijl dit zeker 

 niet in de bedoeling ligt en de proef er maar meer inge 

 wikkeld door wordt. 



Heel merkwaardig is het gebruik van desamest of stal- 

 mest bij deze proeven. Hierover wordt in de inleiding 

 gezegd : 



„Daaruit bleek voorts duidelijk, welk een machtigen in- 

 vloed tropische, zware regens doorgaans doen gelden bij het 

 ter beschikking blijven van het toegevoerde planten voedsel. 

 Hoe deze moeilijkheid, zoo al niet geheel te overwinnen, 

 dan toch in vele gevallen in hare gevolgen te verzach- 

 ten is, bleek langzamerhand uit de resultaten der bemestings- 

 proeven met korttijdige gewassen, in 1908 en 1909 ten 

 uitvoer gelegd, en waarbij, zelfs op zandigen bodem, zij 

 het ook daar minder dan op leemgrond, bij aanwending van 

 kleine quantiteiten desamest, even vóór het uiiplanten 

 of uitzaaien in het plant- of poatgat neer meergelegd, met 

 wat kunstmest, circa 2 a 3 weken daarna, geregeld ziilk 



