— 346 — 



zaak van de hier bedoelde verschijnselen leeren kennen: 

 de werking van fermenten. 



De beteekenis van het woord „ferment" heeft herhaalde 

 wijzigingen ondergaan naarmate de kennis op het onderhavig 

 gebied vooruitging. Aanvankelijk werden eenvoudig het 

 gistende deeg bij de broodbereiding, de azijnmoer bij de 

 azijnfabrikatie, als de „fermenten" aangeduid. Men merkte 

 echter op, dat deze stoflfen onder zekere omstandigheden 

 — b.v. wanneer ze aan een hooge temperatuur werden 

 blootgesteld — haar werkzaamheid verloren, en men trok 

 daaruit het besluit, dat men hier te doen had met biolo- 

 gische processen, beheerscht door den invloed van werkzame 

 bestanddeelen of van levende organismen. Die organismen 

 werden ontdekt, en men bevond, dat het bacteriën of 

 gisten waren, die nu op hun beurt voor de „fermenten" 

 gehouden werden. Maar de wetenschap ging steeds voor- 

 uit: men slaagde er b.v. in, suikeroplossingen in oplossingen 

 van alkohol om te zetten door er niet de levende gistcellen, 

 maar daaruit afgezonderde werkzame bestanddeelen bij te 

 voegen. En nu werden deze werkzame stoffen als de ei- 

 genlijke „fermenten" beschouwd. Op dezen grondslag is 

 een geheel nieuwe wetenschap opgebouwd die dagelijks 

 nieuwe vorderingen maakt. Wij hebben als voorbeeld het 

 alkohol-ferment genoemd; wij zouden een aantal dergelijke 

 stoffen, met zeer uiteenloopende eigenschappen, kunnen 

 noemen, die men achtereenvolgens uit allerlei levende 

 wezens, uit planten en dieren, zoowel hoogere als lagere, 

 en wel uit al hun organen, heeft weten af te zonderen. 



Zoo algemeen verspreid komen deze stoffen in de natuur 

 voor, dat men tegenwoordig de meening is toegedaan, dat 

 zij bij alle biologische verschijnselen een rol spelen. 



Het zou ons te ver voeren, hier de verschillende the- 

 orieën, die aangaande de werking van deze fermenten 

 zijn opgesteld, mede te deelen en den aard van deze 

 lichamen uitvoerig te bespreken. Slechts zij aangestipt, 

 dat men ze in verschillende groepen heeft ingedeeld, naar- 



