— 349 — 



zeggen, of inderdaad mikro-organismen bij de theefermentatie 

 een rol, veel minder, of zij een overwegende rol spelen. 



Niettemin vormen waarnemingen, in fabrieken gedaan, 

 alsmede eenige in het laboratorium reeds verkregen uit- 

 komsten, zoo al geen bewijzen, dan toch aanwijzingen, 

 gewichtig genoeg om hier een korte uiteenzetting te ver- 

 dienen. Een uitvoeriger bespreking is verschenen in de 

 Mededeelingen van het Proefstation voor thee No. V, onder 

 den titel: „Over de aanïvezigheid van gisten in ferraen- 

 teerende thee en den eventueelea invloed daarvan op de 

 fermentatie". 



De argumenten tégen de werking van mikro-organismen 

 zijn de volgende: Ie de aanwezigheid van oxydeerende 

 oplosbare fermenten in het theeblad; 2e het feit, dat in te 

 lang gefermenteerde thee bacteriën zich ontwikkelen, die 

 de qualiteit doen achteruitgaan (door een schrijver is zelfs 

 aanbevolen, tijdens de fermentatie antiseptische middelen 

 bij de thee te voegen, ten einde de ontwikkeling van scha- 

 delijke mikro-organismen tegen te gaan ; later is deze 

 onderzoeker (Mann) echter weer van dit denkbeeld terug- 

 gekomen); 3e het feit, door sommige onderzoekers vermeld, 

 dat thee fermenteeren kan bij aanwezighed van chloroform, 

 damp, en eindelijk 4e het snelle verloop van de theefer- 

 mentatie, waardoor deze zich onderscheidt van de gistings- 

 processen, die men kent: deze eischen nl. alle veel meer tijd. 



Sommige van deze bezwaren zijn gemakkelijk te weer- 

 leggen. De werkzaamheid der oplosbare fermenten van 

 het blad sluit volstrekt niet de mogelijkheid uit, dat gelijk- 

 tijdig georganiseerde fermenten werkzaam zijn : de veran- 

 deringen, die in het blad plaats grijpen, zijn zeer ingewikkeld 

 en kunnen zeer goed door meer dan één factor in het 

 leven geroepen worden. En al zijn de bacteriën zonder 

 twijfel schadelijk, er is nooit aangetoond, dat de gisten 

 bij de fermentatie van thee een nadeeligen invloed zouden 

 uitoefenen. De opmerkingen ter zake van de werking van 

 chloroform schijnen door verschillende waarnemingen weer- 



