- 362 — 



schien ook gemengd raet wat materiaal uit zeewater, en 

 uit de rivieren, die het voornaamste hebben bijgedragen 

 tot de opvulling der zeestraat, vooral dus de K. Serang. 



Het grootste deel der vlakte is dan ook niet van 

 iaterietgrond afkomstig, doch van den groeten mergel- 

 rug, waar de K. Toentang, tusschen Bringin en Goeboek, 

 en de K. Sorang, tusschen den G. Merbaboe en Poerwodadi, 

 doorheenstroomen, en voortdurend groote hoeveelheden 

 uiterst fijn slib van meevoeren. Bij Poerwodadi komt 

 dan nog de K. Loesi haar steentje — of beter gezegd: haar 

 slibje — bijdragen, hetwelk zij vooral uit 't Z., van hare 

 zijriviertjes tusschen Wirosari en Poerwodadi, ontvangt. 

 De rechterzijriviertjes, uit 't N, komende van den groeten 

 kalksteenrug, leveren veel minder slib; het terrein, de 

 grond is daar geheel anders. Op blz. 238—245 heb ik het 

 verschil der gesteenten beschreven; hier moet ik nog eens 

 de aandacht vestigen op het groote gehalte aan fijne kwarts 

 plus fijn verdeelde kalk plus klei van de mergels; daaraan 

 dankt de grond twee alleronaangenaamste eigenschappen: 

 hij wordt door stroomend water erg afgespoeld, en ligt in 

 vochtigen staat niet stil, maar zakt uit, glijdt af, en ver- 

 oorzaakt daardoor nog meer afspoeling. Het zijn deze 

 beruchte schuif gronden, die de rivieren met de grootste 

 hoeveelheden slib beladen. Ik heb er reeds vroeger (Teysm. 

 XX, (1909), blz. 682-83) iets van gezegd, en zal er nog 

 even op terugkomen bij de bespreking van Banjoemas. 



En zoo zal het niemand meer verwonderen, te hooren, 

 dat de z. g. zware klei van Demak wel klei bevat, maar 

 daarnaast veel meer fijnen kwarts en fijnen kalk. Wanneer 

 men het woord klei alleen physisch opvat, als „alle fijne 

 deeltjes bij elkaar," dan moeten die kwarts en kalk ook 

 „klei" heeten. Hier blijkt duidelijk de dubbelzinnigheid van 

 het woord klei. Wanneer wij dit woord nu houden voor 

 het produkt der chemische verweering, moeten wij een 

 ander woord zoeken voor de aanduiding van de fijne deel- 

 tjes, fijner dan zand en stof, zonder de chemische samen- 



