— 417 — 



dat naar honig komt zoeken, ona er zich op neer te zetten. 

 Het insect, b. v. een hommel, brengt den kop zoover 

 mogelijk vooruit, steekt de monddeelen in de spoor om den 

 honig te bemachtigen. Door dit werk drukt zij met haar 

 kop of het voorste deel van haren rug tegen den top van 

 den stempelzuil en raakt daardoor ook de kleefmassa, der 

 stuifmeelkiompjes aan. Trekt zij zich terug, dan blijft dit 

 stuifmeel aan haren kop kleven. Zoo vliegt de bij naar 

 een andere bloem en doet daar op dezelfde wijze. Door 

 den bouw der bloem is het niet anders mogelijk of de nu 

 naar voren gerichte stuifmeelkiompjes komen in aanraking 

 met de kleverige stempelvlakte, die vlak achter den 

 helmknop gelegen is en ze geheel of gedeeltelijk vasthoudt. 

 Hiermede is de bestuiving afgeloopen, en de onbewuste be- 

 middelaar daarvan verlaat de bloem, voorzien van eenen 

 nieuwen last, indien niet reeds een vorige bezoeker die 

 meegenomen heeft. Is de bloem bevrucht, dan begint ze 

 te verwelken, het vruchtbeginsel gaat zwellen en de vrucht 

 springt, als zij rijp is, overlangs open, en geeft daardoor 

 aan de talrijke, uiterst fijne en lichte zaden gelegenheid 

 om te ontsnappen. 



Eigenaardig is, dat Vanda teres in de doosvruchten, naast 

 kleine zaden, ook cellen bevat, die er als haren uitzien 

 en welker rand geteekend is met schroefvormig verloo- 

 pende strepen en schuine scheurtjes. Deze haarvormige, 

 tot een soort van vilt saamgeweven cellen zijn buiten- 

 gewoon hygroscopisch en draaien en wenden zich bij de 

 geringste verandering in den vochtigheidstoestand op won- 

 derlijke wijze. Als onder den invloed van droge winden 

 de doosvruchtkleppen dezer orchideeën uiteenwijken, begint 

 gelijktijdig ook een levendige beweging in de viltachtige 

 haren. Het vilt zwelt in zekeren zin op, dringt naar 

 buiten uit de spleten tusschen de doosvruchtkleppen en 

 voert op deze wijze de tusschen de haren liggende zaden uit 

 het binnenste der vrncht naar de oppervlakte, waar ze 

 door den zwaksten luchtstroom reeds kunnen worden 



