— 451 — 



nemen de alkaloïden een voorname plaats in. En van de alkaloïden 

 is, uit een medisch oogpunt beschouwd, kinine stellig wel een der 

 belangrijkste te noemen. Van kinine nu heeft mon een groot aantal 

 afgeleiden bereid, deels met de bedoeling, de eigenschappen van het 

 alkaloïd te verbeteren: den bitteren smaak weg te nemen, de giftigheid 

 te vermi)ideren, enz, deels om, door combinatie met andere genees- 

 middelen, stoffen te verkrijgen, die, naast de kiniue-werking, andere 

 geneeskrachtige werkingen zoudeu vertoonen. Tot de eerste groep be- 

 hooren euchinine en aristochine, twee betrekkelijk nieuwe middelen, 

 die spoedig opgang gemaakt hebben, doordat ze niet bitter smakei en 

 in veel geringere ma'e dan kinine onaangename nevenverschijnse- 

 len (duizeligheid, oorsuizen) in het leven roepen, terwijl het ver- 

 mogen oru malaria-protozoën te dooden minstens zoo groot is — 

 bij aristochire zelfs dubbel zoo groot, naar men zegt — als bij 

 kinine. Samenstellingen van kinine maakt men o. a. met salicyl-, 

 met valeriaan, met broomverbindingen, met bestanddeelen van kre- 

 soot, met coffeïne enz. enz.; al deze kinine-praeparaten vormen te 

 zamen reeds een wèl gesorteerd therapeutisch magazijn, dat nog 

 steeds in uitgebreidheid toeneemt. 



Het zal wellicht niet algemeen bekend zijn, dat kinine niet alleen 

 uit Cinchona-hsi%\. bereid kan worden, maar ook uit den bast van 

 een verwanten boom, Remijia pedunculata. Wel is waar komt 

 hierin eigenlijk geen kinine voor, maar het alkaloïd van dezen 

 bast — cupretne geheeten, naar den naam China cuprea, dien men 

 wel aan den boom gegeven heeft — verschilt maar weinig in 

 structuur van kinire, en laat zich op eenvoudige wijze tot kinine 

 „veredelen." Er is op dit proces wel patent gevraagd, maar prak- 

 tische beteekenis heeft het niet verkregen. 



Van groot belang zijn ook de kunstmatig bereide afgeleiden van 

 morphine, het hoofd- alkaloïd uit opium. Hiertoe behoort o. a. Co- 

 deïne, dat wel zelf in opium voorkomt, maar niet in toereikende 

 hoeveelheid om in de behoefte te voorzien. Voorts nieuwe alka- 

 loïden als dionine, peronine, die de narkotisehe werking met mor- 

 phine en codeïne gemeen hebben, maar zich, vooral van morphine, 

 gunstig onderscheiden doordat het gebruik, ook op den duur, niet 

 tot verslaafdheid schijnt te leiden. Een ander belangrijk morphine^ 

 product is het apomorphine, dat, merkwaardig genoeg, in ge- 

 ringe hoeveelheid narkotisch, in hoogere dosis braakwekkend 

 werkt. 



