- 468 -' 



maar ik ben toch huiverig, bijna afkeerig, om dit voorstel te doen. 

 Het is hier niet de plaats, dit breed uit te leggen ; ik volsta dus 

 met eenige opmerkingen. 



Ten eerste kunnen meerdere gronden volgens deze indeeling in een- 

 zelfde groep terechtkomen, en toch hemelsbreed verschillen in ei- 

 genschappen, bijv. een roode laterietgrond van Mr. Cornelis, een 

 zware alluviale kleigrond van Sidoardjo, en een kalkrijke kleigrond 

 van Demak. Eén algemeen schema is dus op zijn minst gevaarlijk, 

 omdat het misleidend werkt, omdat men n. 1. daarmede zoo licht 

 er toe komt, ervaringen, in 't ééne gebied van gronden opgedaan, 

 zonder meer over te brengen op de gronden van een ander gebied. 

 Bepaalt men zijn waarnemingen, vergelijkingen en gevolgtrekkingen 

 evenwel tot één enkel gebied van onderling alleen in korrelgrootte 

 verschillende gronden, bijv. tot al de van Kloet-efflaten afkomstige 

 gronden van het Brantas-dal, vanaf Blitar, via Kediri, Kertosono 

 en Djombang tot aan de zee, dan is er geen bezwaar, een schema 

 als het bovenstaande in verband met de praktijk (doorlaatbaarheid, 

 grondbewerking, enz.) in toepassing te brengen. 



Ten tweede verbindt men aan de in 't schema voorkomende 

 benamingen zoo gaarne — ouder gewoonte, zou ik willen zeggen, 

 omdat deze handelwijze van Europa, van Nederland uit, hier is 

 ingevoerd — een zekere appreciatie aangaande de vruchtbaarheid, 

 en de waarde van den yrond voor den landbouw. Men is zoo 

 geneigd te zeggen: zandgrond is arm, schraal, weinig waard; 

 kleigrond is mooi, vet, kostbaar. Maar dit gaat voor Java, voor 

 Indië, allerminst op; men heeft zeer rijke gronden, die onder „zand- 

 grond" vallen, en doodarme, dia in de figuur en de tabel onder 

 zware klei thuisbehooren. Ziehier een tweede punt, ten opzichte 

 waarvan men voorzichtig moet zijn. 



Het derde punt is dit, In 't algemeen is, gelijk in de inleiding 

 van dit opstel reeds werd aangestipt, van gronden in de tropen 

 niets vergankelijker dan de korrelgrootte. Wat in het gematigde 

 klimaat vandaag zandgrond is, is dit over 50 jaar nog. Maar hier 

 is een zandgrond van heden misschien over 3 jaar al leemig, 

 over 10 jaar al leemgrond, over 50 jaar al bijna klei Wanneer 

 men echter de mechanische samenstelling in het algemeen beschouwt 

 als een doorgangsstadium, en niet als iets onvergankelijks, zal 

 men zich voor allerlei ernstige vergissingen kunnen vrijwaren ; 

 maar het is duidelijk, dat aan benamingen als leemig zand, enz. 



