— 485 — 



U is bekend, dat juisc de proeven door de belangheb- 

 benden zelt, onder hun eigen controle, slechts naar aanlei- 

 ding mijner voorstellen, genomen worden; men kan zich 

 al moeilijk een beteren waarborg denken, dat er „geen 

 knollen voor citroenen worden verkocht". Uwe opmerking 

 „of niet met opzet voor het bemeste het slechtste stuk, 

 en voor de kali-bemesting het beste stuk grond is uit- 

 gekozen", is al even vreemd, als die van een landbouw- 

 adviseur tegenover een controleur, die met alle belang- 

 stelling eenige bemestingsproeven ten uitvoer bracht, en, 

 toen hij den landbouwambtenaar wees op de goede resul- 

 taten der ^•o^bemesting, van hem daarop als bescheid 

 kreeg: „Ja, maar wie zegt U nu, dat in die kunstmest 

 kali voorkwam". 



Het Landbouw-Bureau handelt in geen enkele meststof, 

 doch koopt ze voor zijne proeven zelf van den naastbij 

 gevestigden groothandel, in casu de „Mestfabriek Java". 

 In beide gevallen zou er dus een onafgebroken stelsel van 

 overleg en bedrog moeten bestaan, èn met de proefneraers, 

 èn met den handelaar in meststoffen! 



Er zijn, helaas, veel te weinig kali-bemestingsproeven 

 uitgevoerd kunnen worden, Dr. de Jong! want elk land 

 heeft zijn eigenaardige bezwaren, en terecht zoudt U 

 mij de opmerking hebben kunnen maken dat de resultaten 

 van weinige, zij het dan ook zeer uitgebreide, proefvelden, 

 met eventueel gunstige aanwijzingen, zeker nog niet als 

 bewijs kunnen gelden voor de noodzakelijkheid van vol-he- 

 mesting voor andere terreinen. 



U heeft op blz. 219 vergeten aan te toonen, waarom 

 elf proefveldje uit 5 perceeltjes moet bestaan, welke U 

 zoo zeer voor het belang van het Kali-Syndikaat noodig 

 acht. Ik nam er gewoonlijk drie, soms vier; drie, indien 

 de proefnemer overtuigd was, dat de sinds lange jaren 

 op grond van vele vroegere proeven aangeprezene, éénzij- 

 dige stikstofbemesting, uit den booze was; — vier, indien 

 de proefnemer de eventueele resultaten dezer eenzijdige 



