— 570 — 



wil ik hier niet uitwijden, dat zou mij te zeer van mijn 

 thema afbrengen, en ook zijn de proeven daarover nog 

 niet gelieel afgeloopen ; ik geloof echter dit met tamelijke 

 zekerheid te kunnen zeggen, dat de oorzaak van het 

 ontstaan der „sterretjes" meer in de voedsel-opname door 

 de wortels moet gezocht worden dan in de groote voch- 

 tigheid van bodem en atmospheer en in gebrek aan licht. 



Evenals bij de Liberia, zijn ook de bloemen der andere 

 Liberia-achtige soorten, Abeokuta, Excelsa enz., inge- 

 richt. Bij deze soorten heeft ook bestuiving in den knop 

 plaats; aangezien echter het vreemde stuifmeel, evenals 

 bij de Liberia, vlugger door den stijl groeit dan het eigen 

 stuifmeel, heeft dikwijls kruisbevruchting plaats. Bij de 

 Excelsa heb ik opgemerkt, dat het eigen stuifmeel op den 

 stempel wel ontkiemt, maar soms op een zekere hoogte 

 in het weefsel van den stijl blijft steken en niet verder groeit. 



Zulke gevallen, waarbij het eigen stuifmeel niet bij het ei 

 kan komen, omdat de stuifmeelbuis in den stijl niet meer ver- 

 der groeit, heeft men in het plantenrijk reeds meer gevonden. 



De Robusta heeft in principe denzelfden bloembouw als 

 de Liberia, de kleinere verschillen echter, die eerst bij 

 nader onderzoek opvallen, zijn voor de bestuiving van 

 groote beteekenis. 



Zelfbestuiving in den knop heeft bij de Robusta niet 

 of zelden plaats en wel om de volgende reden: 



De stempels komen in den knop wel in aanraking met 

 de meeldraden, de beide helften echter zijn dan nog ge- 

 heel gesloten, het stuifmeel kan zoodoende heel moeilijk 

 op het vochtafscheidend gedeelte van den stempel komen. 

 Is de bloem daarentegen geopend, dan zijn de beide stem- 

 pellippen ook geopend, en zal zelfbestuiving wel plaats 

 vinden, indien de meeldraden met deze in aanraking 

 komen. 



Groote verschillen in lengte der stijlen zijn bij de bloemen 

 der Robusta op te merken. Aan een en denzelfden boom 



