— 574 — 



beginsel groeit dan nog in de dikte en levert een schijn- 

 baar goede bes, die echter van binnen voos is. 



Het verschijnsel, dat de stuifmeelbuizen van het eigen 

 stuifmeel in den stijl niet verder groeien, komt zelden 

 voor, moet echter mede als oorzaak der vooze boonen 

 genoemd worden ^). 



Als derde oorzaak noem ik het aborteeren der stuif- 

 meelkorrels, d. w. z.: de stuifmeelkorrels blijven op een 

 bepaald ontwikkelingsstadium staan en degenereeren. Bloe- 

 men, die dit verschijnsel vertoonen en geen ander stuif- 

 meel op hun stempel kunnen krijgen, leveren ook geen 

 normale bessen. 



Het degenereeren van de geslachtsorganen is een erfelijk 

 verschijnsel, dat, hoewel in niet zoo sterke mate, ook bij 

 beide of bij een der ouders van de hybride gevonden 

 wordt. Bij de Java-koffie, een van de ouders van de Kali- 

 mas-hybride, vindt men de degeneratie der geslachtsorganen 

 ook hier en daar. De oorzaak van deze degeneratie ligt 

 dikwijls in uitwendige factoren. Het klimaat bijv., en ook 

 de kuituur, oefenen een groeten invloed uit op de vorming 

 van de geslachtsorganen. Darwin heeft reeds aangetoond, 

 dat planten, die eerst in het wild groeiden en dan in kui- 

 tuur genomen werden, dikwijls veel van hunne vrucht- 

 baarheid verloren. 



Of de boven genoemde degeneratie der bastaarden door 

 voortgezette oordeelkundige zaaiing en selectie verminderd 

 kan worden, is nog de vraag. Overigens vertoonen niet 

 alle bastaarden het verschijnsel, vooze zaden te leveren, 

 in gelijke mate. Onlangs zag ik op Soember Telogo een 

 hybride tusschen Liberia en Robusta, die zeer weinig 

 voosboon leverde ^). 



1) Op de vermoedelijke oorzaken van den groeistilstand van de stuif- 

 meelbuizen kom ik later terug, 



2) Intusschen heeft ook de Heer van Lennep aan het Departement 

 een monster zaden van een hybride (Liberia-Robusta) gezonden, die zeer 

 weinig voosboon levert. 



