— 590 — 



physische gesteldheid niet kwaad is. Het groote voordeel 

 zit echter — volgens mondel. mededeeling van den Hr. 

 Prinsen Geerligs, die mij daar indertijd op opmerkzaam 

 maakte, — in de groote sapzuiverheid van riet van zulken 

 rooden grond, waardoor de produktiekosten aanmerkelijk 

 lager worden. 



Voor den ingenieur der irrigatie zijn ze echter een 

 nachtmerrie, om hunne groote doorlatendheid. De eigen- 

 lijke oorzaak is evenwel, naar ik vernam, deze, dat men 

 bij vele der talrijke irrigatiewerken, langs de N. kust 

 aangelegd, de werken heeft geprojecteerd en uitgevoerd, 

 berekend op een gemiddelde waterbehoefte van 1 tot 1^ 

 L. per b. sec. Nu— dat getal mag zeer juist zijn, maar op 

 den rooden laterietgrond komt men daarmee niet uit; 

 die grond bleek (bij Batang bijv.) wel 2| tot 3| L. perb. s. 

 noodig te hebben ; dus — de leidingen bleken te klein, enz. 

 enz. Daarentegen krijgen andere stukken van hetzelfde 

 irrigatiegebied ook 1| L. per b. s., terwijl men voor den zwaren 

 ondoorlatenden grond — grijze klei, afkomstig van de 

 bekende grijze mergels, (bijv. meer naar Pemalang) — wel 

 met I L. per b. s. zou kunnen volstaan. Daar zijn dus lei- 

 dingen, verdeelwerken enz. te groot, en heelt men geld 

 weggegooid, hetwelk meer oostelijk zoo goed had kunnen 

 worden besteed. Hier blijkt dus duidelijk, van hoeveel 

 belang het is, de doorlatendheid van een te irrigeeren 

 terrein goed na te gaan, alvorens men de projecten voor 

 kostbare irrigatiewerken begint op te maken. 



Van Semarang tot Cheribon loopt bijna onafgebroken 

 het zee-alluvium. Op een geologische kaart als die van 

 Verbeek & Fennema wordt dit — zeer te recht ! — door 

 één kleur aangegeven: het is immers overal één formatie, 

 even oud. Mocht er echter nog eens een grondkaart van 

 Java komen, dan zal diezelfde kuststrook wel eerder alle 

 kleuren van den regenboog dan één efïen groentje ver- 

 toonen, want groot is de verscheidenheid der slibsoorten, 

 door de talrijke rivieren aangebracht. Dan zal de be- 



