— 593 - 



glanzende slieren in het water waarnemen. Dit licht- 

 effect is zeer karakteristiek en duidelijk verschillend 

 van dat, 't welk men krijgt, als er glimmerblaadjes door 

 't water zweven ; dan ziet men meer plotselinge opflikke- 

 ricgen van licht. Het heeft zijn waarde, dat kwartslutum 

 te kunnen kennen, omdat water, daarmede zwaar beladen, 

 weinig verkieslijk is voor irrigatie; vruchtbaarheid brengt 

 de kwarts niet mede, en de physische toestand der be- 

 vloeide gronden wil er dikwijls ernstig op achteruitgaan, 

 doordat er een afsluitend laagje boven op wordt gevormd. 



Over de sawahs op zoodanig terrein zou men lange 

 lijdensgeschiedenissen kunnen schrijven Slechts twee geval- 

 len wil ik even memoreeren : beide betrekking hebbende 

 op hellingen. Daar kan het zijn, dat de lagen van het ge- 

 steente min of meer met de helling meeloopen, en ook, 

 dat zij er juist tegen ingaan. In 't eerste geval ziet men, 

 vooral als de bevolking mooie sawahs heeft gemaakt, dat 

 na eenigen tijd, als het maar flink regent, het terrein 

 zich begint te vervormen. Ziet men van een tegenover 

 liggende helling over het ravijn tusschenbeide naar de 

 bewuste sawahs, dan zijn de galangans geen horizontale 

 lijnen meer, maar zij zijn doorgebogen, als guirlandes. 

 De drooggeloopen kromme sawah wordt hersteld; na een 

 of meer weken is 't weer 't zelfde lied — men moet zich 

 vei bazen, dat er altijd nog weer menschen zijn, die den 

 moed hebben, hier sawahs aan te leggen 1 



Wanneer de richting der lagen dwars op de helhng 

 staat, dan heelt men minder last van afzakken, doch er 

 treedt een ander euvel voor in de plaats. Als galangans 

 laat men de hardere, ondoordringbare lagen dienst doen 

 en bereikt nu, dat de verkregen stukjes , bouwgrond" in 

 etn regenrijk klimaat altijd door onder water staan. 

 Gevolg is, dat de padi zóó weinig tot h^ar recht komt, 

 dat zij hier en daar om zoo te zeggen bijprodukt wordt, 

 en de moerasplant mendong := wlingi ^ Carex — waarvan 

 fijne matten worden gemaakt— hoofdprodukt. Het is een 



