— 598 — 



geslaagd zijn.' Volgens den schrijver moet men dus de 

 doode planten meerekenen, omdat sterfte op alle perceelen 

 voorkomt. En toch is meestal die sterfte alleen een ge- 

 volg van toevaUige oorzaken, die met de meststof niet in 

 direkt verband staan. Het kan immers niet juist zijn, 

 als bijvoorbeeld een bepaald gedeelte door insecten wordt 

 aangetast, de schade, hierdoor aangericht, op rekening 

 van de bemesting te brengen, terwijl het zeer goed mo- 

 gelijk is, dat die dieren van het proefveld juist dat 

 gedeelte uitkiezen, dat het beste staat, omdat ze liever 

 iets gceds eten. En dan zou men wel mogen inboeten, 

 dus, als de schade in het begin plaats heeft, haar her- 

 stellen, maar later niet ? Is dat niet inconsequent ? Als 

 men het in het begin mag doen, waarom raag men dan 

 later, wanneer inboeten niet meer mogelijk is, niet op 

 een andere wijze deze toevallige schade doen verdwijnen ? 

 Het was toch de schuld niet van de bemesting; waarom 

 het dan op haar rekening gesteld? 



Ja, zal de heer van der Hoeven zeggen, dat is allemaal 

 heel mooi, maar ik neem geen wetenschappellijke proeven, 

 ik neem praktische proeven, en dan moet men die verlie- 

 zen wel in rekening brengen, want die zullen er altijd zijn. 



Dit zou zeer juist zijn, wanneer er geen toeval bij in 

 het spel was, waarvan de invloed bij het gebruik van 

 kleine veldjes veel te groot en te ongelijk is. Wanneer 

 men van groote oppervlakten uitging, met veel veldjes, 

 bijvoorbeeld 5 of meer voor elke soort van bemesting, 

 regelmatig over het terrein verdeeld, zoo zou de invloed 

 van de toevallige schade veel minder op een bepaald 

 soort van veldjes kunnen drukken, en ik geloof, dat 

 men dan ook zonder die toevallige schade buiten reke- 

 ning te houden goede uitkomsten kan krijgen. Hoe min- 

 der conti 01e- veldjes, veldjes van één soort van bemes- 

 ting, hoe grooter de invloed van het toeval bij het 

 aanrichten van £chade zal wezen, ja het kan zeer goed 

 gebeuren, dat men daardoor een resultaat verkrijgt, dat juist 



