— 639 — 



vormen op vele plaatsen zoozeer den hoofdschotel van het 

 menu, dat men het idee heeft opgevat, deze zanden als 

 ijzererts te verwerken. Tot uitvoering is deze gedachte 

 echter nog niet gekomen, omdat er nog „zooveel anders" 

 tusschen zit, hetwelk door den metallurg met minachting 

 „rommel" wordt genoemd, daarentegen door den land- 

 bouwer als ,,het meest waardevolle" wordt beschouwd ; 

 het is er maar naar, van welk standpunt men de zaken 

 bekijkt. Die „rommel" kan n. 1. prachtig verweeren, en dat 

 doet hij ook, tot zwaren grond, rijk aan phosphorzuur, 

 kali, kalk enz. Nu moet ik echter eerst de formatie zelve 

 beschrijven. 



De zee werpt, dank zij hare stroomingen, evenwijdig 

 aan de kust, naast de riviermonden zand op de kust, 

 hetwelk door den zeewind landwaarts in wordt gevoerd; 

 de zeewind is gestadig, doch maar matig sterk ; er wor- 

 den dus maar geringe hoeveelheden zand getransporteerd, 

 in zooverre gering, dat de vegetatie, in dit vruchtbare, 

 voldoende regenrijke klimaat, zich even snel van af de 

 landzijde over het al spoedig verweerende zand kan uit- 

 strekken, als er aan de zeezijde duin wordt bijgevormd. 

 Zoo krijgt men aan de kust een breede, vlakke, maar weinig 

 hoog opgejaagde duinstrook, met een van land naar zee 

 steeds geringere vegetatie overdekt. 



Intusschen— misschien ook wel juist doordat zij den 

 steeds breeder wordenden duinrug moet passeeren— werpt 

 de rivier voor hare monding een zandbank op, die 

 zich tengevolge der stroomingen in de zee verbreedt 

 tot een barrière. Van nu af aan verlegt zich de 

 richting van de rivier ; zij gaat tusschen den duiDrug 

 en de barrière evenwijdig aan de kust stroomen, gelijk 

 men ten allen tijde op vele punten van Java kan waar- 

 nemen. Maar dan ook wordt deze geul gaandeweg op- 

 gevuld, eerst met zand, later, als de stroomsnelheid ver- 

 mindert, met fijner zand, eindelijk — als de rivier weer 

 eens een anderen uitweg heeft gevonden, en in haar oude 



