— 644 — 



nog maar van 6—15 pikol padi opbrengen. Men noenat 

 ze „uitgeboerd", en verklaart het verschijnsel door te 

 zeggen, dat er sinds eeuwen rijst op werd gekweekt, met 

 voortdurend onvoldoende bemesting. Maar is dat niet op 

 vele plaatsen van Java het geval geweest, en heeft men 

 daar ook zulken achteruitgang? 



Het wil mij voorkomen, dat er nog een andere mogelijke 

 reden tot verarming van den grond is, en ^\e is— uihcas- 

 sching door het bevloeiingswater. Dit punt heb ik indertijd i) 

 reeds aangeroerd, doch blijkbaar te weinig uitgewerkt, om 

 goed begrepen te worden. ^) Een nadere toelichting zal dus 

 noodig zijn, al was 't alleen, om de wenschelijkheid van 

 onderzoekingen over bevloeiingswater — niet alleen uit 

 een wetenschappelijk, maar wel degelijk ook uit een prak- 

 tisch-oeconomisch oogpunt! — aan te toonen. 



Om de zaak niet te ingewikkeld te maken, zal ik 

 beginnen te veronderstellen, dat we te maken hebben met 

 eenen grond, waarin geen mineralen voorkomen, nog on- 

 verweerd, maar alsnog voor verweering vatbaar ; de grond 

 moet bestaan uit klei enz., of laterietgrond, maar in ieder 

 geval in hoofdzaak bestaan uit stoffen, die plantenvoc- 

 dingsstoffen 7, g. absorbtief gebonden houden. Die planton- 

 voedingsstoffen kali, kalk, phosphorzuur, ammoniak, komen 

 in dien grond voor tot een bepaald bedrag, een bepaald 

 aantal mgr. per K° grond; dat bedrag heet de concentra- 

 tie (Cg). 



In het grondwater, en eveneens in het bevloeiingswater, 

 komen dezelfde plantenvoedingsstoffen voor, ook tot zeke- 

 re concentratie (Cw), bijv. uit te drukken in mgr. per L. 



Nu is het eigenaardige, dat Cg en Cw voor ieder be- 



1). Teysmannia 1908, blz. 551 en 



Mededeel. Dept. Landb. V, (1908), blz. 93-95. 



2). Ik meen dit o. a, te moeten opmaken uit een noot van den 

 Hoofdingr. Horaan van der Heide in het Verslag der Welv. Comm.— 

 Deel: Irrigatie, blz. 6 — 8. 



