— 649 — 



Ten slotte een woord over zeeklei. Wordt fijn ver- 

 weeringsmateriaal, vooral echte klei, uit zeewater afgezet, 

 dan moet het gehalte Cg van die klei aan verschillende 

 bestanddeelen, zooals kalk en kali, in vergelijking tot Cg van 

 rivierklei zeer groot zijn, omdat in het zeewater de con- 

 centratie dier stoffen zoo hoog is. Al te overdreven mag 

 men zich dat nu ook weer niet voorstellen, omdat het 

 chloorgehalte van het zeewater tegenwerkt, en het even- 

 wicht zoo verschuift, dat met de stijging der concentratie, 

 bijv. aan kali, in het wuter, geen evenredige stijging der 

 concentratie in de klei gepaard gaat. Maar de laatste is 

 toch van dien aard, dat men zeeklei gerust rijk mag noe- 

 men. — Doch, zooals reeds gezegd (op blz .... van den 

 vorigen jaargang), men noemt veel zeeklei, wat nooit met 

 de zee in aanraking kwam, en eigenlijk niets is dan 

 een rivierafzetting, weliswaar over zeeklei heen. Welnu, 

 voor zulk terrein geldt die beschouwing, leidende tot den 

 rijkdom ervan, natuurlijk niet; alhoewel in een droog 

 klimaat de mogelijkheid niet is uitgesloten, dat de rijkdom 

 der diepere lagen, van den ondergrond, met het grond- 

 water naar boven komt en zoodoende Cw en Cg in den 

 bovengrond verhoogt. Maar wel vindt men die rijke zeeklei 

 in polders langs de kust, en aan z. g. opgeheven kusten, 

 dus daar, waai eerst onder water staand land boven den 

 zeespiegel werd opgeheven. 



Keeren wij nu terug naar de Noordkust, en vragen wij 

 ons wederom af, waarom juist in de omgeving van Batavia 

 de verarming van den grond het eerst merkbaar wordt, 

 dan kunnen wij die vraag thans beantwoorden. 



Het onderwerpelijke stuk van de N.-kust is het eenige, 

 dat in zijnen achtergrond geen tertiair gebergte vertoont; 

 alleen de Gedeh en de Salak hebben het materiaal geleverd, 

 en dat is, voornamelijk in het lagere deel, al ver gevorderd 

 wat betreft de lateritisatie. Ook het bevloeiingswater, 

 waaraan zelden gebrek is, komt uit — dank zij den over- 



