— 653 — 



Met dat al is de moeilijkheid, gelegen in het voorkomen 

 van het terrasje bij den overgang van rood op grijs, nog 

 niet opgeheven. Verbeek is hier met zichzelve in tegen- 

 spraak als hij van af de kwartaire periode Java langzaam 

 en geleidelijk laat oprijzen. Hij had dan toch op de grens 

 van 't kwartaire naar het z. g. novaire tijdperk een plot- 

 selinge versnelling dier opheffing voor een korten tijd 

 moeten aannemen, en daarvan vind ik in zijn werk niets 

 vermeld. Mij komt het echter voor, dat wij in dit z. g. 

 terras een werk van menschenhand hebben te zien; aldus. 

 Het lage land liet zich bevloeien en tot sawah maken. 

 Gaandeweg werd echter van de randen meer en meer 

 bij de vlakte getrokken en tot sawah vervormd ; daardoor 

 veranderde de rand, de grens, van uiterlijk; eerst een 

 langzame glooiing, later een steile afkapping. Dan volgde 

 op vele plaatsen in het lage terrein een algemeene terreins- 

 verlaging, die de contrasten nog vergrootte, deels ten 

 gevolge van de grondbewerking der sawah's, waardoor de 

 bovengrond, losgewoeld, eerder blootstond aan wegspoeling, 

 deels ook ten gevolge van heviger rivierwerking, n.1. door 

 uitspoelende bandjirs. 



Is deze hypothese juist, dan mag daar, waar de overgang 

 nog in ongerept bosch verscholen ligt, van een terras 

 geen sprake zijn ; terwijl, waar de oudste cultuurgronden 

 op het grijze terrein tegen het roode aan liggen, de terrasjes 

 de grootste hoogte moeten bereiken. Ik heb nog geen 

 gelegenheid gehad, dit persoonlijk te verifieeren, en zal 

 daarom berichten, die hierop betrekking hebben, ten zeerste 

 waardeeren. 



Zoo straks werd melding gemaakt van het grijze slib, 

 van de mergels afkonstig, en dit slib zelfs rijk genoemd, 

 ten minste, waar het gehalte aan fijne kwarts niet al te 

 hoog is. Aan den voet der mergelheuvels echter, daar, 

 waar de grond uit niets anders dan die uiteengevallen 

 mergels bestaat, daar is de grond dusdanig stijf en ontoe- 



