— 684 — 



ik slechts van één hunner zijn meening over deze questie 

 ontvangen, die ik hieronder laat volgen. 



„Ik heb het stuk over de coca gelezen. Het besluit met 

 den duitschen brief van een fabrikant, en U vereenigt u 

 met zijn denkbeeld om een trust te vormen onder de 

 planters. 



Maar laat u niet misleiden. De planters kunnen geen 

 trust vormen, daar de meeste landen maatschappijen zijn, 

 waarvan de directeuren kooplui zijn, die zich weinig om 

 een trust beijveren en liever het product dadelijk op de 

 markt zien te brengen, om met het provenu in het be- 

 noodigde werkkapitaal te voorzien. 



En nog minder mag hier een fabriek zich vestigen van 

 Duitsch kapitaal, dan zouden wij in den aap gelogeerd zijn. 



De openbare veiling op de markt is voor ons het vei- 

 ligste. Yan concurrentie tusschen de planters kan geen 

 sprake zijn : ieder produceert en verkoopt op de markt, 

 waarvan hij de te betalen prijzen niet weet. 



De Duitsche fabriek hier zou voor ons nadeelige kon- 

 trakten sluiten om grondstof te krijgen." 



Uit deze verschillende brieven kan men zien, dat de 

 meeningen der fabrikanten nog al uiteenloopen. 



Gaarne geef ik toe, dat de tijd voor de oprichting van 

 een fabriek, nu de prijzen van het cocablad stijgende zijn 

 en een hoogte hebben bereikt zooals nog niet gebeurde, 

 niet de juiste is. Toch schijnt het me goed om nategaan, 

 of het oprichten van een fabriek hier geen voordeelen zou 

 geven voor de planters, want we moeten er wel aan den- 

 ken, dat die mooie prijzen van tegenwoordig, naar alle 

 waarschijnlijkheid niet bestendigd zullen blijven. En wan- 

 neer de fabrieken dan langzamerhand de prijzen zoo laag 

 mogelijk hebben gebracht, dan zullen de planters trach- 

 ten, een middel te vinden om hun winst te vergrooten. 

 Want daaraan moet wel gedacht worden, dat, wanneer de 



