— 700 - 



Daar de planters beweerden, geen tijd en geen werkvolk 

 te hebben voor een behandeling met bouillie bordelaise, 

 weet ik er niets anders op dan de zieke boomen te ver- 

 branden, zonder natuurlijk te kunnen voorzien, of daarmee 

 de kwaal tot staan te brengen is. Trouwens als waar is, 

 wat nu, een maand later, verteld wordt, dan zouden in 

 Serdang, Bedagai en Padang al eenige honderdduizende 

 boomen verbrand moeten worden. 



In het geheel is van vier ondernemingen zesmaal zieke 

 koffie onderzocht en steeds werden bacteriën gevonden. 



Opmerkelijk is, dat van Java nog geen berichten van 

 een dergelijke ziekte vernomen zijn. De vraag, of de an- 

 dere cultuurwijze — geen schaduwboomen, als op Java — de 

 oorzaak zijn kan, is door mij met geen mogelijkheid te 

 beantwoorden. Als werkelijk een weinig schaduw voor de 

 robusta gewenscht is, kan men zich voorstellen, dat een 

 bacterie, die anders geen vat zou hebben op gezonde plan- 

 ten, wel de boomen kan aantasten onder voor deze min- 

 der gunstige omstandigheden. 



Een bewijs voor karakteristieke soortverschillen leverde 

 een vijfjarige Liberia-aanplant, die volkomen gespaard was 

 gebleven, ofschoon de er tusschen geplante robusta voor 

 het allergrootste deel ziek was. 



Hoe zeer ik het betreur, den planters geen enkel bestrij- 

 dingsmiddel te kunnen aanraden, zal men er toch wel 

 genoegen mee willen nemen, dat het Deli-Proefstation voor 

 tabak niet verder gaan kan dan de ziekte constateeren 

 en er de aandacht op vestigen. 



Medan, Oct. '10. Dr. J. A. Honing. 



