— 705 — 



minste tot een totale onvruchtbaarheid uitgewasschen. 

 De planter daarentegen zegt: de boel groeit goed; de 

 toekomst laat zich hoopvol aanzien. Dit zijn de beide 

 uitersten. De agronoom moet echter, vrees ik, waar- 

 schuwend zeggen: Denk er om, dat deze gronden, in ver- 

 loop van zéér langen tijd onder bosch gevormd, geen 

 reservekapitaal meer hebben ! Wanneer men hen in de 

 zon laat blakeren, zal het humusgehalte angstwekkend 

 achteruitgaan, en daarmee de hoofddrager der planten- 

 voeding. Is de humus en het plantenvoedsel weg, dan 

 is het er praktisch haast niet weer in te regenereeren ! 

 Wie toont mij op gronden als hier bedoeld, een jongen 

 aanplant, van thee bijv., op terrein, waarop reeds meer 

 dan 25 jaar thee, of koffie, of wat ook, in geregeld schoon- 

 gehouden plantsoenen heeft gestaan, en die even mooi 

 erbij staat, als een andere jonge aanplant, gelijktijdig op 

 maagdelijken grond van overigens dezelfde soort geplant? 

 Ik hoop van harte, dat velen mij zulke terreinen kunnen 

 aanwijzen, en daarmee aantoonen, dat mijne vrees, dat 

 deze steile roode hellingen binnen 25 jaar benauwend 

 achteruitgaan, ongegrond is. Wanneer ik echter niets 

 hoor, en integendeel zelfs mijn vermeend juiste waar- 

 neming door anderen wordt bevestigd, heb ik dan ongelijk, 

 als het woord roofbouw mij op de lippen komt? 



Als een staat aan een particulier of een maatschappij 

 een terrein ter beschikking laat voor mijnbouwdoeleinden, 

 weten beide partijen, en daar houden zij ook rekening mede, 

 dat de bezitter ervan haalt, wat hij kan, en o. z. t. z. het 

 terrein niet dan in den meest gedevasteerden toestand 

 aan den staat teruggeeft. 



Wanneer men echter als eigenaar dan wel als tijdelijk 

 bezitter het recht heeft, ergens landbouw uit te oefenen, 

 mag men dan den grond ook volkomen waardeloos maken ? 

 Het antwoord hangt geheel af van dat op de volgende 

 vraag: Heeft de staat alleen verplichtingen tegenover 

 het heden, of ook tegenover komende geslachten? Daar- 



