— 706 — 



mede zijn wij midden in de academische vraagstukken 

 aangeland; academische, omdat zij in de meeste beschaafde 

 landen tot de academici beperkt bleven — omdat de praktijk, 

 het staatsieven, er zoo goed als niet mee te doen had. 



En dat is begrijpelijk. De twee redenen n. 1., die hier 

 den Staat zouden nopen, zich met de gestelde vragen 

 bezig te houden, gelden in Europa niet, of niet noemens- 

 waard. 



Ten eerste verarmt een grond in de tropen veel sneller; 

 5 tot 10 jaar zijn hier soms voldoende om hetzelfde 

 resultaat te verkrijgen, waarvoor in Europa 25 tot 50 

 jaar noodig zijn. . De toekomst, waarover men zoo even- 

 tueel zijne gedachten zou moeten laten gaan, ligt hier 

 dus veel nader. 



Ten tweede is er een groot verschil tusschen hen, die 

 hier, en hen, die ginds den grond bezitten. Ginds land- 

 bouwers, die hun leven lang geïnteresseerd zijn bij hetzelf- 

 de stukje grond, en die bij hun dood hun belangen aan hun 

 kinderen nalaten — hier: de „groeten", die gemiddeld 

 hoogstens een jaar of 10 op eenzelfde land blijven, ervan 

 halen, wat te halen valt, en ,les beaux restes" overlaten 

 aan een opvolger, die hun onverschillig is; en de „kleinen", 

 de Inlanders in 't algemeen, die tot nu toe ook weinig 

 de verplichting gevoeld hebben, om hunnen grond in 

 goeden staat te houden; immers nog bijna overal was 

 het gemakkelijker en eenvoudiger, even een eindje te 

 verhuizen naar een stuk nieuwen grond, hetgeen weinig 

 meer kost dan een nieuw huisje. Het land zelve echter 

 wordt den Inlanders gratis afgestaan ; hoe zouden zij 

 daarbij tot het besef van de waarde ervan voor de ge- 

 meenschap komen? Wie let hun, den grond finaal uit 

 te boeren, daarna te verlaten, en met nieuwen grond 

 hetzelfde te doen ? Onderwijs zal hen daar niet van af 

 brengen; integendeel als zij eenmaal begrijpen, waarom 

 maagdelijke grond beter, vruchtbaarder is, dan uitgeboerde 

 grond, zou het al zéér vreemd zijn, wanneer zij nu niet 



