- 708 — 



in de vlakte, op eene wijze, die, zoo al ooit, dan toch 

 niet anders dan met reuzenopofferingen te verhelpen 

 is, en laat de Staat dus eenen „misstand" zich ontwikkelen, 

 wellicht ernstiger dan alle andere, welke uit verhoudingen 

 van menschen en menschelijke instellingen voortspruiten. 

 Het geheele laagland is afhankelijk van de berghellin- 

 gen, en niet omgekeerd. Welnu, dan zorge de Staat, 

 bedacht op maatregelen ten algemeenen nutte, het eerst 

 de macht in handen te krijgen om te beletten, dat de 

 bergbewoners den laaglandbewoners hun grondkapitaal 

 vernietigen, zonder ze daarvoor behoorlijk schadeloos te 

 stellen. 



Keeren wij nu terug naar den Preanger, en beschouwen 

 wij de 



grooie vulkanen. 



Dat zijn er vele, zeer vele; sommige liggen al zeer 

 lang stil, zooals de Malabar en de Boerangerang, andere 

 zijn wat jonger, zooals de Gedeh; nog andere hebben be- 

 trekkelijk nog pas kort geleden flink gewerkt, zooals de 

 Goentoer en de Galoenggoeng. Het is begrijpelijk, dat 

 zulks op de hellingen en in de omgeving te zien is. Zoo 

 vindt men op de hellingen van den Galoenggoeng grijze 

 efflaten m groote hoeveelheden, ofschoon het klimaat er 

 toch geprononceerd humide is; het is duidelijk, dat de 

 verweering nog niet ver genoeg is opgeschoten ; op den 

 Boerangerang vindt men geen onverweerdo efflaten meer, 

 behalve wellicht wat overgewaaide asch van den juist 

 in den laatsten tijd weer wat oplevenden Tangkoeban 

 Prahoe. 



Het bestijgen van de oudere vulkanen van den Preanger 

 biedt een uitmuntende gelegenheid aan, om de verschillende 

 verweeringsprodukten van eenzelfde gesteente achtereen- 

 volgens waar te nemen. Men begint inden rojden lateriet, 

 gaat dan over in den gelen of hydrolateriet, of flaviet, 

 om eindelijk boven te belanden in het gebied van de 



