— 750 — 



Daar staat echter gelukkig iets tegenover, en dat is het 

 klimaat. Evenals iedere vlakte, die van alle kanten door 

 hooge bergen is omgeven, heeft de vlakte van Bandoeng 

 een betrekkelijk droog klimaat. Terwijl overal eromheen 

 regencijfers van meer dan 3 M. de overhand hebben, blijft 

 Bandoeng en omgeving onder de 2 M. De hoeveelheid zon- 

 neschijn is daarentegen — zooals boven reeds aangestipt — 

 vrij groot, zoodat de verdamping uit den grond ook be- 

 trekkelijk groot moet zijn; daarop wijzen trouwens de vele 

 lage dikke nevels in den nacht en het vroege morgenuur, 

 waar de streek om bekend is. En zoo kom ik tot de ge- 

 volgtrekking, dat, zoo er al een uitwassching van den bo- 

 dem plaats heeft, zoo wij dus met een humide klimaat 

 te doen hebben, dit nergens in den Preanger minder het 

 geval kan zijn, dan in de Bandoengsche vlakte. Ja zelfs 

 is denkbaar, dat regenval, en (verdamping + oppervlakkige 

 afloop) elkaar ongeveer in evenwicht houden, en dan zou 

 het land voor verarming door uitwassching behoed zijn. 

 Zou, zeg ik ; want de omstandigheden, door de natuur 

 geschapen, zijn door de menschen veranderd; zij hebben 

 van het land allerwege sawah's gemaakt, en dus aan het 

 regenwater nog het water der bergen toegevoegd. Wat 

 nu de balans zal wezen, laat zich zonder proeven en analyses 

 niet uitmaken; mogelijk werkt het bevloeiingswater ver- 

 armend, mogelijk ook bevruchtend; dat hangt van de con- 

 centratie der voedingsstoffen erin af, zooals op blz. 644 en 

 vlgg. uitvoerig uiteengezet werd, en dus hier niet behoeft 

 te worden herhaald. 



Denzelfden zwarten grond der vlakte van Bandoeng treft 

 men ook aan in de vlakte van Leles. Eigenlijk is dit nauwe- 

 lijks een vlakte, maar meer een breed, betrekkelijk vlak 

 dal, gaandeweg overgaande in de grootere vlakte van Lim- 

 hangan. Deze vlakte, bij Garoet reeds beginnende tn zich 

 tot voorbij Lirabangan uitstrekkende, is ook een meer ge- 

 weest, gevormd dooreen barrière in de Tjimanoek, op zeker 

 oogenblik van het Tjakraboewanagebergte of van den 



