— 754 — 



Deze bedroeg in ronde cijfers in 1908 ongeveer Ji/g ton 

 en zal in de daarop volgende jaren vermoedelijk bedragen : 

 2V2 ton, 5, 9V2, 15^21 22 ton (het laatste cijfer duidt dus 

 de schatting voor 1913 aan). 



Wat het ontbosschen betreft, op een paar ondernemingen 

 had men strooken bosch („jungle beits") laten staan, met 

 het doel de verspreiding van plantenziekten tegen te gaan. 

 Slechts voor weinige ziekten zou dit echter wei keiijk uit- 

 werking hebben, en, afgezien van andere bezwaren, onder- 

 vond men het nadeel, dat herten, zwijnen, stekelvarkens 

 enz. ei een welkome schuilplaats vonden. Terecht wordt 

 opgemerkt, dat het practischer is, tusschen de Hevea afdee- 

 lingen strooken met een ander gewas (bv. Ficus) aan te 

 leggen. 



„Op de noodzakelijkheid van een goeden waterafvoer kan 

 niet genoeg de nadruk worden gelegd". De Hevea heeft 

 een klimaat noodig met een groeten regenval, en zorgt men 

 niet voor een goede drainage, dan staan allicht gedurende 

 den tijd der zwaarste regens de boomen in een grond, 

 die aanhoudend zóó vochtig is, dat de wortels aan lucht- 

 gebrek min of meer lijden — indien nl. niet voor voldoenden 

 waterafvoer gezorgd is. Ik heb wel eens den indruk ge- 

 kregen, dat men op Java niet zelden die noodzakelijkheid 

 van drainage onderschatte, en dat niet overal voldoende af- 

 voergoten werden aangelegd Op een onderneming in de 

 lage vlakke streken der Provincie Wellesley zag Dr. Cramer 

 de drainage uitstekend opgevat en om de 32 voet goten 

 gegraven, die weer in diepere verzamelgoten uitmondden. 



Vooral op veenachtige gronden acht men in de Straits 

 een goede drainage allernoodzakelijkst. 



Een ander punt, waarop de aandacht der planters 

 terecht wordt gevestigd, is het tegengaan van afspoeling. 

 „De Hevea schijnt juist een plant te zijn, voor welke het 

 „noodig is, den bovengrond zorgvuldig bijeen te houden". 



„De zijwortels breiden zich voornamelijk in den boven- 

 „grond uit, en het eerste gevolg van afspoeling is dan ook, 



