— 768 — 



dat open komt, kan direct benut worden, desnoods voor 

 één enkel plantje; het is niet noodig, van één soort veel 

 exemplaren te hebben, en nog minder is men gebonden 

 aan een bepaald aantal exemplaren van een sourt. Juist 

 door het totale gemis aan regelmaat is het onderhoud zeer 

 gemakkelijk en weinig tijdroovend; een weinig gevoel voor 

 combinatie is al, wat men noodig heeft. 



Wat in het klein zoo gemakkelijk is, wordt in het groot 

 zeer moeilijk. Van een groeten tuin in natuurstijl een 

 harmonisch geheel te maken, vereischt een groote mate van 

 aesthetisch gevoel en een ontwikkeld combinatievermogen. 

 Bij het maken van het plan moet men reeds kunnen 

 oordeelen over het effect, dat elk onderdeel van de beplan- 

 ting zal maken, want men kan niet eerst gaan probeeren^ 

 of de uitvoering wel aan het doel beantwoordt. 



Gevoel voor schoone vormen zal hier in Indië wel on- 

 geveer evenveel zijn als in Europa, ervaring echter niet. 

 Zelfs personen, die veel Europeesche tuinen zagen, (niet 

 zoo maar eens in het voorbijgaan zagen, maar zagen, om 

 toch vooral het schoone op te nemen en vast te houden) 

 kunnen hun Europeesche ervaringen in Indië slechts voor 

 een zeer klein deel gebruiken. Bij een Europeeschen plan- 

 tengroei met Europeesche planten weten ze, welke groep 

 of combinatie het op een bepaalde plaats zou „doen", 

 maar bij een tropischen plantengroei met tropische planten 

 weten ze dat niet, hoogstens kunnen ze het gissen. En de- 

 weinigen, die na jarenlange ervaring wel weten, wat mooie 

 combinaties zijn, vertrekken zonder hun kennis vastgelegd 

 te hebben in sierlijke plantsoenen en tuinen. Het is in 

 alle gevallen af te raden, een eenigszins grooten tuin in 

 natuurstijl aan te leggen, als men niet zeker er van is^ 

 of men zal kunnen beschikken over een bekwaam des- 

 kundige — in dit geval iemand, die reeds meer iets moois 

 in natuurstijl leverde. 



Er blijft ons dan alleen een keus over tusschen den 

 Franschen en den Engelschen stijl. Behalve het stijve 



