— 2 — 



dit werk het eerst in druk. In dien tijd evenwel was er voor 

 zulke zaken nog geene plaats, de toestanden waren nog U) 

 onrustig; eerst eene eeuw later ziet men in Frankrijk de eerste 

 tuinen van eenige, hoewel nog luttele, kunstwaarde ontstaan, 

 doch nimmer hebben zij de waarde verkregen der Italiaansehe 

 tuinen. De Fransche tuinen waren in kleine rechtliockigo 

 stukken verdeeld; elk op zich zelf was afzonderlijk versierd, 

 men was er nog niet op bedacht met die onderdeden een 

 schoon geheel te vormen. Gewoonlijk werden de wogen en 

 paden, die deze stukken scheidden, overwelfd door borcoaux 

 van haagbeuk, terwijl men op de snijpunten prieelen en koepels 

 van latwerk en groen plaatste, (^ok fonteinen en vazen vonden 

 er eene plaats. De labyrinthen of doolhoven (in 't fransch 

 dédales genoemd) waren sterk in zwang, doch toon niet zeer 

 ingewikkeld, ze bestonden slechts uit oen stuk grond, waarop 

 heggen geplaatst waren , waartusschen wegen aangebracht 

 waren. Op deze wijze slaagde men er in, op een klein ter- 

 rein eene groote wandeling te kunnen doen, men had slechts 

 den weg te volgen, om eindelijk aan het centrum te komen. 

 Deze labyrinthen waren of rechthoekig of cirkelvormig inge- 

 deeld. Later bracht men in den loop der paden van den 

 doolhof eenige wijziging on had men bij de inricliting vooral 

 op het oog, den onbedachtzamen wandelaar op het dwaalspoor te 

 voeren , waardoor deze eerst na lang zoeken on vergeefs loopen 

 aan zijn doel kwam, of dit soms niet kou bereiken, docli aan- 

 landde op het punt vanwaar hij begonnen was. 



De boomen der Fransche tuinen werden regelmatig geplant, 

 geschoren en door heggen omringd, hot waren de voorboden 

 van een later meer en meer voort woekerenden wansmaak. 



In Frankrijk ontbrak het in het laatste dor 16" eeuw niet 

 aan bekwame mannen, dio hunne gedachten te boek stelden 

 en voor het nageslacht bewaarden. Een dor eersten was zeker 

 wel Ch. Estienne, die in 1554 een werk uitgaf onder den titel 

 van Praedium rusticum, dat in 1564 door Liébault vertaald 

 werd en onder den naam van Maison rustique het licht zag. 

 In 1576 — 1579 kwam het beroemde werk uit van J. Androuet- 



