- 9 — 



jS'iettegenstaande zijuc grootsclie ideeën kon liij zich niet 

 losmaken van de heerscbendo gebrniken. IIij was een echt 

 kind van zijn tijd en opgevoed in de onmiddelijke nabijheid 

 van het ghmsrijke Fransche hof; hij leefde in een tijd, waar- 

 in alles door vaste wetten en voorschriften beheerscht werd, 

 waarin zelfs de mensch, het hoofd gedekt door een valsch 

 haartooisel, zich bewoog volgens nanwkeurig afgemeten en 

 voorgeschreven vormen ; liij was en bleef de man, die de sym- 

 metrische of althans meetkundige aanleg huldiu-de, zoozeer 

 passende bij het toenmalig leven. Beiden, mensehen zoowel 

 als boomen en planten, werden in het nauwste keurslijf ge- 

 regen. 



Versailles verwekt terecht bewondering ; heerlijk is de aan- 

 blik van af het paleis, doch welk een eentonigheid in al die 

 geschoren lanen, waar alle boomen, van welke soort ook, den- 

 zelfden vorm vertoonen. 



Bij al de werken van Lenótre of van zijne beste leerlin- 

 gen en navolgers, is eene zekere kleingeestigheid in de uitvoe- 

 ring der onderdeden, welke bij groote parken niet in 't oog 

 valt ; in kleinere spreekt zij des te meer. Boomen en strui- 

 ken zijn tot groene muren, colonnaden, beelden enz. ge- 

 vormd ; waar zij geplant worden zijn hunne natuurlijke eigen- 

 schappen of hun sierlijke bladerkroou niet het doel, maar het 

 middel om tot achtergrond te dienen van plastische kunstwer- 

 ken, (if om zelf als grondstof te worden gebezigd Daar te- 

 genover staat, dat waar men bloemen en planten moest ge- 

 bruiken, men zijne toevlucht nam tot gekleurde schelpen stee- 

 iien enz. 



Toch was Lenótre een groot man, hij bracht, zooals reeds 

 gezegd is, eene groote wijziging in de toenmaals heerschende 

 tuinaanlegkunst en hij deed het op meesterlijke wijze. Hij 

 vermenigvuldigde de onderdeden en wist ze beter tot een ge- 

 heel te verbinden. 



De parterres werden afwisselender en omvangrijker, lioschaa- 

 djes, kabinetten, boulingrins, theaters met coulissen van heg- 

 gen, balzalen enz. werden er aan toegevoegd, ook de labyrin- 



