-^ 10 — 



then bleven in gebruik, hoewol anders ingedeeld dan de vroe- 

 gere. 



Lenótrc deed zijne intrede, door het aanleggen van het Pare 

 de Vaux voor den graaf Touquet, dat dermate in den smaak 

 viel, dat Tjodcwijk do XIV hem opdroeg, plannen te maken 

 voor do nieuwe tuinen bij zijn paleis te Versaillos, on daar 

 hooft liij wondoren verricht. 



Lodewijk XIV was in den volston zin van het woord oen 

 despoot, die vrij beschikte over 's Lands schatkist, die door 

 de zorg zijner ministers steeds gevuld word met hot geld zij- 

 nor onderdanen of met hetgeen zij in veroverde landen weg- 

 haalden. De schatten van Frankrijk on de rijke onuitputte- 

 lijke fantasie van Lonótre, waren de factoren waaruit oen Ver- 

 saillos kon geboren worden. Twee honderd millioen livros 

 hebben do tuinen van Versaillos aan de Franscho schatkist 

 gekost; eene onbegrijpelijke som voor dien tijd. Lodewijk was 

 verrukt over de stoute plannen, en do overlevering zegt, dat 

 hij zoodanig in vervoering geraakte, dat hij bij elke nieuwe 

 gedachte van zijn architect uitriep : Lonótre, ik geef je 20.000 

 livros. Toch gaf deze hom ten laatste ton antwoord: „Sire, 

 pas op, zoo voortgaande zoudt gij niet genoog hebben : ik zou 

 u ruinceren." 



Versaillos was en bleef zijn meesterstuk, zelfs Marly, St. 

 Cloud, Chantilly en andere blijven er ver beneden; waar ook 

 worden zooveel schatten verspild als in Versaillos? 



Lonótre was toon de man^ zijn stijl de stijl. 



Naar alle kanten werd hij geroepen, en weldra worden in 

 de geheele beschaafde wereld de tuinen volgens Lonótre aan- 

 gelegd. In Duitscliland zien we Schönbrun, Sanssouci en an- 

 dere ; in Engeland, Greenwich, St. James enz ; ook in ons land 

 werden de tuinen gewijzigd. Doch oven als onze tuinen in 

 het begin dor 17e eeuw, blijven zij het eigendommelijk ka- 

 rakter behouden, nietegonstaande Franscho kunstenaars, leer- 

 lingen on volgelingen van Lenótrc, in ons land vele plaatsen 

 aanlegdon. Wij hebben slechts de prenten, die er nog van 

 bestaan, te vergelijken. 



