— 12 — 



hen ook weldra bij hunne woonhuizen tuinen aanleggen. Zoo 

 vond men dan ook in onze koloniën, zelfs onder tropisch kli- 

 maat, dezelfde tuintjes als in het vaderland. 



Oude teekeningen, betreffende do Ilollandsche nederzettin- 

 gen in de steden der Oost-Indische eilanden, geven ons zul- 

 ke tuinen te zien. Op de koloniale tentoonstelling in 1880 

 te Amsterdam gehouden, waren verscheidene afbeeldingen ge- 

 ëxposeerd, grootendeels het eigendom van Dr. Boursse Wils 

 te Leiden. jS^iet minder waren zij te vinden aan de kaap de 

 Goede Hoop, destijds ook eeno Ilollandsche kolonie, van wel- 

 ke tuinen wordt melding gemaakt in het werk van George 

 Meistern „Der orientalisch-Indianische Kunst und Lustgiirt- 

 ner" 1692. 



Voor we van dit onderworp afstappen wenschen wij nog de 

 namen aan te stippen van enkele landgenooten, ontwerpers 

 van verschillende buitenverblijven in den aanvang der I8e 

 eeuw. Wij bedoelen. Speelman, Jan en Samuel van Staden, 

 Steven Venakool en Jac. Marot. De laatste is waarschijn- 

 lijk dezelfde als de vroeger genoemde Daniël Marot, althans 

 wij vinden beiden nooit terzelfder tijd genoemd. In sommige 

 werken vinden wij I. M. in anderen D. M. Koeren wij thans 

 nog even tot Lenótre en zijne werken terug. Lenótre had 

 het geluk, op hoogen leeftijd, in 't jaar 1700, op het toppunt 

 van zijn grootsten roem te sterven. Nog ruim een halve eeuw 

 later zou, volgens zijn systeem een deel van klein-Trianon 

 aangelegd worden. 



Wel heeft liij l)ek'efd, dat men de boomen meer vrij liet 

 uitgroeien, hij zelf is echter nooit van zijn systeem afgew^eken. 



Lenótre zelf heeft geen boekwerken nagelaten, des te meer 

 zijn leerlingen, waaronder Leblond, de ontwerper van Peters- 

 hof te St. Petersburg, wel de voornaamste is. In zijn „Theo- 

 rie et Prati(|ue du Jardiuage" geeft hij een duidelijk denkbeeld 

 der grondbeginselen van den stijl en der werkzaamheden bij de 

 nitvoering. Tal van werken zijn er later uitgekomen ; zij zou- 

 den, zoo ik ze allen kon opnoemen, ecne lange lijst vormen. 



Hoewel de Lenotre-stijl, zooals dit systeem algemeen ge- 



