— 13 — 



noemd werd, nog ruim oen lialvo eeuw na den dood van zijn 

 sclie})})er bleef bestaan, werd liet langzamerhand zoodanig ver- 

 basterd en verknoeid, dat eene geheele omkeering noodzakelijk 

 werd, die dan ook Aveldra kwam. 



Dezelfde geest, die de groote oniwontoling in "t laatst der 

 18e eeuw te voorschijn riep en als een orkaan over Europa 

 joeg, diezelfde geest had zich reeds voor die staatkundige 

 en maatschappelijke omwenteling geopenbaard in de tuinaan- 

 legkunst. 



Even als het volk meer en meer den rug kromde onder een 

 onverdragelijk despotisme, evenzoo ging deze kunst gebukt 

 onder den alles beheerselienden druk der afgemeten vormen, 

 die ook de natuur zocht te dwingen, binnen be])aalde doch te 

 enge grenzen te blijven. Alle natuur was verbannen en had 

 plaats moeten maken voor de kleingeestigheden en kinder- 

 lijke vermaken, waarvan de laatste helft der 17'' en de eerste 

 helft der 18" eeuw zoo vol was, voortgevloi-id uit het l)rcin 

 van een wuft en verwijfd geslacht. 



De natuur laat zich o}) den duur niet binden, eindelijk 

 verbreekt zij de knellende banden. 



Den Engelsehen komt de eer toe het eerst de vrije of land- 

 schapsstijl toegepast te hebben, ook wel naar hen de P^ngel- 

 sclie stijl genoemd. 



Spoedig volgde men op het vaste land ; in Duitschland was 

 het eerst Schell en later Lenné en Puckler-Muskau, die zich 

 weldra naam verwierven. 



De laatste is bij ons het beste bekend, als zijnde de eerste 

 eigenaar en aanlegger van het later aan onzen Prins Frederik 

 belioorende heerlijke park Muskau in Silezië. 



Ludwig TIcinrich Herman, vorst van Pückler-Muskau was in 

 1785 geboren en kwam in 1811 door den dood zijns vaders 

 in het bezit van de heerlijkheden Muskau en Branitz. Keods 

 in zijne jeugd kenmerkte hij zicli door zijne liefde voor al wat 

 natuurschoon was, en toen in 1815 de vrede in Duitschland 

 was teruggekeerd, zette hij zich aan het ontwerpen van plannen 

 tot verfraaing van zijne nieuwe bezittingen. In 1816 namen de 



