— 26 — 



„door reizigers, die de gave bezaten ongekunstelde, nauwkeurige 

 „en onbevooroordeelde waarnemingen te doen, vond ik een 

 „ongeloofehjken rijkdom van feiten die voor de geneeskunde van 

 „belang zijn, maar die men in die werken nog niet ontdekt 

 „had, omdat men ze er niet zocht." 



Aan liefde voor zijn onderwerp heeft het den schrijver in- 

 derdaad niet ontbroken, en deze uit zich in de zorgvuldigheid, 

 waarmede hij alles, wat met het gebruik van sirih in eenig 

 verband staat, heeft nagespoord. Zijn boek is nl. niet alleen van 

 pharmacologischen, maar ook van ethnographischen inhoud. Zoo 

 men wil is het zelfs „linguistisch," want er komen eenige hon- 

 derdtallen namen in voor van de bestanddeelen der sirihpruim in 

 alle talen en tongvallen der landen, waar men betel kauwt. 



De literatuur van vroeger en later tijd, daarbij ook oude 

 nederlandsch-indische reisverhalen en tijdschriften, die zelfs 

 hier te lande bijna ontoegankelijk geworden zijn, vinden wij 

 telkens geraadpleegd. Slechts een paar voorbeelden, om dit te 

 bewijzen. Wie bijv. weet, dat van Linschoten in 1599 in zijn 

 boek: ^Savigafio in Orientaleni'\ de eerste goede afbeelding 

 van den pinang- of betelnoot-palm {Areca Caterhu) gegeven heeft; 

 dat Olivier van Noort in 1602 niet alleen „em wahrhaftige 

 und eigentUche BeschreihinKf van zijne ^lanc/wierige sorgliche 

 SchiffahrC\ maar ook.... van het sirihkauwen gegeven heeft? 



Wie kent de reisverhalen van Schweitzer(1670), van Schultzen 

 (1676), van Luillier (1726), genoeg van nabij om te weten, wat- 

 zij ons voor nieuws over sirih verhalen; en, om nog dichter bij 

 huis te blijven, wie heeft de drie deelen der beschrijving van 

 Batavia gelezen, die door Ebert te Leipzig in 1786 is uitgegeven? 



Het kan zijn dat ik de kennis mijner waarde lezers te 

 gering schat, en dan wil ik gaarne amende honovahJe doen. 

 Maar ik zelf wil wel bekennen, geen flauw vermoeden gehad 

 te hebben van het bestaan van vele boeken, die door Lewin 

 geciteerd worden met het zelfde gemak, waarmede een letter- 

 lievend nederlander de gedichten van de Gcnestet en de 

 Camera Obscura van Hildebrand aanhaalt. 



Toch is deze groote wijsheid niet in het voordeel van 



