— 27 — 



het boek. Dr. Lewin, die geen ethnoloog is, en naar het schijnt 

 nimmer de zandige oevers der Spree verlaten heeft, geeft op het 

 gebied van bind- en volkenkunde rijp en groen door elkander, ^[aar 

 behalve (bijna schreef ik: niettegenstaande) deze overstelpende en 

 ietwat vermoeiende geleerdheid vindt men in zijn boek toch ook 

 een tal van wetenswaardige en op eigen onderzoek gebaseerde ge- 

 gevens aangaande de bestanddeelen eener behoorlijke sirihpruim: 

 betelblad, pinangnoot, gambir en kalk. Het is jammer dat 

 dit laatste deel van het boek, het experimenteel-pharmacolo- 

 gische, niet de hoofdinhoud uitmaakt. Het eerste gedeelte 

 (historisch en descriptief) had niet door een pharmacoloog, maar 

 door een ethnoloog ; en eigentlijk niet in het duitsch, maar in het 

 nederlandsch, moeten geschreven zijn. Voor ons is er veel 

 meer aanleiding, dergelijke onderwerpen uit het leven van den 

 inlander te bestudeeren dan voor den duitscher ; en een boek, 

 dat volledig de beteekenis schetst, die de sirih in de gewoonten 

 en gebruiken, en ook in de spreekwijzen, der bewoners van 

 den indischen archipel speelt, zoude eene belangrijke aanwinst 

 der nederlandsche koloniale literatuur mogen genoemd worden. 



Het gebruik van sirih strekt zich uit van den 68**^° tot den 

 169""° graad O. Lengte (v. Greenwich) en van den 12'''" graad 

 Z. tot den 30° X. Breedte : eene uitgestrektheid van acht 

 millioen Q kilometers land, door de onmetelijke watervlakten van 

 den stillen en van den indischen oceaan verdeeld. Volgens Masüdi, 

 een arabisch schrijver van het jaar 916, werd er toen zelfs 

 in Perzië en Arabie, waar thans het gebruik niet meer bekend 

 is, sirih gekauwt. 



Het gebruik is even oud als algemeen. Theophrastus, die 

 in het jaar 285 v. C. stierf, maakt in zijne werken reeds ge- 

 wag van de arecanoot (pinang). In de alleroudste oorkonde 

 over Ceylon, de ^Mahawanso, die uit het jaar 500 v. C. stamt, 

 wordt verhaald, dat eene prinses aan haren geliefde sirih-bladen 

 ten geschenke gaf. Blijkbaar reikte het gebruik van sirih 

 toen reeds even ver, als het groeigebied van sirihplant en 



