WATER IX TüIXEX. 



El' is niets wat ons hier in de tuinen aanhoudend zooveel 

 werk Tersehaft, dan het water. De wegen op hellende ter- 

 reinen hebbeu veel bij zware regens te lijden, al zijn ze nog 

 zoo goed aangelegd en zorgvuldig onderhouden, niets kan 

 verhinderen, dat door de kracht van het water de fijne en 

 dikwijls ook de grovere grint op hoopen spoelt en er gaten in 

 de wegen ontstaan. 



Hoe op steil hellende terreinen soms groote aardverschui- 

 vingen, ook al door den invloed van het water, ontstaan, is 

 aan ieder, die Java's biunenlanden bezocht, genoeg bekend. 



Wat eeue verwoesting de tropische rivieren in den natten 

 moesson aan kunnen richten, behoef ik hier niet te vermelden. 

 In 1861 werd in den Plantentuin alhier bij een baudjir van 

 de Tjiliwoeng, een stuk grond ongeveer een halve bouw groot, 

 beplant met groote boomen, weggevoerd en vernield en in de 

 plaats van een lommerrijk plekje met goed onderhouden wegen 

 en gazons, ontstond er een plas met geulen en ondiepten ; 

 van het bestaande was niets meer te vinden. Een paar jaar 

 later spoelde door eene zelfde oorzaak een onzer zeldzaamste 

 palmen weg, de Egyptische Doempahn, Hijphaena thehaica 

 Mart, de eenigste goed vertakte palm, die we bezaten; het is 

 ons nog niet mogen gelukken een exemplaar dezer plant 

 levend terug te krijgen. En zie nu^ in gewone omstandigheden 

 het riviertje eens aan, van den eeneu steen op den anderen 

 springend, komt men droogvoets op den andereu oever. 

 Gelukkig heeft in de laatste 15 jaar, de Tjiliwoeng ons geen 

 verdere schade berokkend. 



Aanhoudende zorg hebben ook de waterleidingen uoodig; 

 overal, waar ze niet met Portland-cement versterkt zijn, boren 

 de kepietings (zoetwaterkrabben) er gaten in ; het water vindt 



