— 122 — 



Na 14 dagen kwamen de zaden op; do plantjes groeiden echter 

 vooral in 't begin zeer langzaam. Ook met stekken werden in den 

 cultuurtuin proeven genomen, die aanvankelijk goed geslaagd zijn. 

 Later hoop ik er echter uitvoeriger mededeelingen over te kun- 

 nen geven. 



Ten einde in deze zaak zooveel mogelijk licht te verspreiden 

 stelde ik eenige vragen op die — in 't Hollandsch en in 't Maleisch- 

 gezonden werden aan de Residenten van Banka en van Riouw 

 alsmede aan onzen Consul-Generaal te Singapore. Aan de groote 

 welwillendheid dier Heeren — die hier met dankbaarheid erkend 

 wordt — is het te danken dat ik dit verslag besluiten kan met eenige 

 mededeelingen, die voor hen, die in Gambier-c\iltuur en bereiding 

 belangstellen, zeker niet onwelkom zullen zijn. Met opzet heb ik 

 de finantieele zijde der zaak niet aangeroerd. Van den Resident van 

 Banka werden ook nog antwoorden in 't Maleisch ontvangen afkom- 

 stig van der Demang van het district Muntok. De antwoorden van 

 onzen Consul-Generaal te Singapore waren dien Heer verstrekt door 

 den Directer of Gardens and Forests, den Heer Ridley. Op 

 het eiland Singapore wordt betrekkelijk zeer weinig gambier ge- 

 teeld. Een groot gedeelte wordt, volgens medcdeeling van den 

 Consul Generaal, van Djohore aangevoerd en ook van Riouw en 

 onderhoorighedeu. 



Bij de antwoorden heb ik de letters B (Banka), R (Riouw) en 

 S. (Singapore) geplaatst. 



Welke soort van grond f/rhnt/kf men en hoe ligt die? 



B. De veel op Banka voorkomende gele zandgrond, met klei ge- 

 mengd, leent zich blijkbaar goed voor de cultuur. Waar op Banka 

 de grond zich eenigszins belangrijk boven den zeespiegel verheft, 

 bestaat die uit voor cultuur ongeschikte rotsmassas. Op verschil 

 in hoogte wordt niet gelet. 



li. De gambier wordt geteeld op nagenoeg alle eilanden van 

 eenige beteekenis van den Riouw-Lingga Archipel. De bodem, 

 dier eilanden bestaat nl. uit roode leem, vermengd met zand en 

 bedekt met een geringe humuslaag; het terrein der plantages ver- 

 heft zich overal slechts tot een geringe hoogte boven de opper- 

 vlakte der zee. 



S. Gambier wordt hier geteeld op droge hellingen van heuvels, 

 die van kreupelbosch gezuiverd zijn. Men plant op geringe hoogte, 

 ongeveer tot 400 voet. 



