— 126 — 



B. Zie hierboven pag 120 (Men is voornemens naar Banka gam- 

 bier-kokers uit Riouw te laten komen.) 



R. De jonge twijgen worden afgesneden en vergaard in een bak 

 ongeveer 3 M. lang en breed, gemaakt van klei en welks boven- 

 rand met planken bedekt is, waarop de twijgen gestapeld worden. 

 De blaren worden van de twijgen afgestroopt en in den bak gewor- 

 pen, waar zij blijven tot zij naar de kookpan overgebracht worden. 

 De oven, mede uit klei vervaardigd, is voorzien van twee groote 

 pannen. In de eene, die boven het vuur staat, worden de blaren 

 gekookt, terwijl de andere, die meer of min als voorwarmer be- 

 schouwd kan worden, ook gebruikt wordt als waschvat voor nog 

 gambier bevattende voorwerpen. De kookpan is van ijzer en van 

 boven voorzien van een opstaanden rand van boomschors. 



Terwijl het water kookt, worden de daarin geworpen blaren ge- 

 stampt met een vierpuntigen stamper en om ze alle gelijkelijk 

 aan den invloed van het kokende water bloot te stellen, worden ze 

 gekeerd met een drietand. 



Na eene eerste koking worden de blaren met een zeefschep ge- 

 worpen in een hellende goot, wier lager uiteinde zich boven de 

 kookpan bevindt, zoodat van het afdruipende afkooksel niets ver- 

 loren gaat. Het genoegzaam uitgedampte vocht wordt uit de kook- 

 pan verwijderd ter verdere bewerking; de afgekookte blaren wor- 

 den nogmaals gekookt en daarna in de hellende goot uitgewasschen 

 tot er geen bruin vocht meer afvloeit; eerst dan worden ze verwijderd. 



Het verkregen vocht, dat eene geelachtig bruine kleur heeft, wordt 

 na genoegzame indamping, in houten emmers geschept, waarin het 

 afkoelende, stolt. Daarbij wordt, ten einde een gelijkmatige pap 

 te verkrijgen, bij het begin der stolling, de vloeistof met de hand, 

 waarin een rond stukje hout, dat als kneedplankje dienst doet, ge- 

 kneed. Is het kneden afgeloopen, dan laat men de vloeistof, die 

 dan reeds pap begint te worden, in de houten emmers, maar som- 

 migen gieten ze over in langwerpig vierkante bakken, wier om- 

 wandingen opengeslagen kunnen worden. Dit overgieten heeft 

 plaats, wanneer de gambier van goede zuivere qualiteit is. De beste 

 soort wordt verkregen door voorzichtig koken en is geel tot bruin- 

 geel van kleur, de minder goede is donker bruin, op zwart af. 

 Heeft de pap voldoende hardheid en vastheid verkregen, dan wordt 

 ze uit de emmers of bakken genomen en in kleine blokjes gesne- 

 den. Bij de beste soort hebben die een afmeting van 2 a 3 cM. 



