— 142 — 



oerst langs een groeten omweg en wel door tusschenkomst 

 van insecten op den stempel geraakte en deze planten in haar 

 voortbestaan geheel afhankelijk waren van de willekeur van 

 insecten, klonk inderdaad voor dien tijd zeer zonderling. 



De treurige uitkomst van Sprengel's onderzoek had dan ook 

 tot onmiddellijk gevolg, dat zij door geen van zijn tij dgenooten 

 werd geloofd; niemand zag de doelmatigheid van eene dergelijke 

 inrichting in en alhoewel nu en dan eene enkele stem zich 

 deed hooren en een nieuw bewijs bijbracht voor de stelling, 

 dat vele bloemen zich zelven onmogelijk bestuiven konden, ge- 

 raakte het gansche onderzoek in vergetelheid en tot op den 

 huldigen dag zou men nog vrij wel in 't duister vêrkeeren 

 omtrent de eigenlijke beteekenis van de bloembekleedselen, in- 

 dien niet 30 jaar geleden, de groote Darwin op dit onderwerp 

 terugkwam en de opmerkingen en inzichten van Sprengel na- 

 der, althans wat de hoofdzaak betreft, bevestigde. 



Inmiddels hadden ook de algemeene begrippen omtrent het 

 ontstaan der planten- en dierenvormen eene aanzienlijke wij- 

 ziging ondergaan. 



Meende men in Sprengel's tijd nog te moeten aannemen, 

 dat elke planten- of dierensoort eene speciale scheppingsdaad 

 representeerde, men leerde thans inzien, dat dit geenszins het 

 geval behoefde te zijn, maar dat het ontstaan der georganiseerde 

 natuur zich ook liet verklaren door aantenemen, dat de tegen- 

 woordig existeerende vormen afstammelingen waren van vroegere 

 meerendeels reeds uitgestorven voorouders uit voorhistorische 

 tijden. Men leerde inzien, dat de verschillende vormen niet kon- 

 den worden opgevat als geschapen in den toestand, waarin zij 

 zich thans voordoen, maar zich langzamerhand onder de wer- 

 kino- van zeer machtige factoren hadden ontwikkeld uit meer 

 eenvoudige grondvormen : dat zij niet volgens een vast en voor- 

 opgesteld plan waren ontworpen, maar in den loop der eeuwen 

 geworden waren wat zij zijn onder den drang der omstandig- 

 heden en dat men alle mogelijke subjectieve meeningen omtrent 

 mindere of meerdere doelmatigheid van eene speciale inrichting 

 gansch en al op zij moet zetten en bij de beoordeeling van de 



