— 154 — 



heeft men het geluk, in het eenige jaren geleden uit Liberia 

 ontvangen geschenk, eene voorheen onbekende koffiesoort te 

 begroeten, die in de lagere streken te huis behoorende, minder 

 kieskeurig is dan hare oudere zuster, en zich wel vergenoegen 

 wil met de gronden, waarvan deze niet meer gediend is. 



Bij het samenvallen dezer twee omstandigheden is er geen 

 profetischen blik noodig om te voorspellen, dat het zwaartepunt 

 der koffie-cultuur zich binnen weinige jaren zal verplaatsen 

 van de hoogere berghellingen naar de reeds vroeger gebruikte 

 meer vlakke streken in de laagte. 



Doch de dadap, de trouwe gezellin der Java-koffie zal dien 

 terugtocht niet medemaken; zij is niet op hare plaats in dien 

 reeds gebruikten, door roofbouw in waarde verminderden, 

 door witte mieren en wortels van alang-alang doorwoelden 

 bodem, waarop de koffieplanters in de toekomst hunne krachten 

 zullen beproeven. 



Hierdoor is het vraagstuk der beschaduwing een geheel 

 nieuw tijdperk ingetreden, want bij de vele eischen die men 

 vroeger aan een goeden schaduwboom stelde, komt nu ook nog 

 den zoo moeielijk te vervullen eisch van snellen groei op zulk 

 een bodem. 



En gering zijn die eischen inderdaad niet, zooals uit de 

 volgende opsomming blijken kan. 



De schaduwboom moet snel groeien en toch minstens even- 

 lang leven als de koffieheester, opdat men niet op een gegeven 

 oogenblik met een koffietuin zonder schaduw blijve zitten. 



Hij moet op andere wijze in zijne voeding voorzien als de 

 koffie, althans niet dezelfde voedingstoffen aan den bodem 

 onttrekken. 



De wortels moeten liefst zoo recht mogelijk den grond in 

 gaan on niet langs de oppervlakte van den bodem voortkruipen ; 

 zoodat planten met een penwortel de voorkeur verdienen. 



De stammen moeten vrij zijn van dorens en stekels en niet struik 

 of heesterachtig, maar behoorlijk en eenstammig hoogopgaand zijn. 



