— 158 — 



sluiting van alle anderen als <h heste schaduwboom aangemerkt 

 zou mogen worden. 



Klimaat en bodem toch bieden zooveel afwisseling aan, dat 

 men uit liet betrekkelijk kleine getal werkelijk bruikbare 

 schaduwboomen nu dezen dan genen zal moeten kiezen als 

 den meest bruikbaren. 



Elk planter zal zich dus bij den aanleg van koffietuinen, 

 waar ook, de vraag moeten stellen : welken schaduwboom zal 

 ik gebruiken ? 



In de hoogere bergstreken boven de 2000 voet, waar men 

 alleen Java-koffie plant op maagdelijjve of nog weinig ge- 

 bruikte gronden is de beantwoording van die vraag niet moe- 

 iolijk; men kiest daar natuurlijk de dadap en wil deze daar 

 niet aanslaan, dan ])lante men op zulk terrein liever maar geen 

 Java-kotfie. 



Had men zich steeds aan dezen eenvoudigen regel gehou- 

 den, dan zou menigeen zich veel teleurstelling hebben be- 

 spaard, en zou de bladziekte geene gelegenheid hebben ge- 

 had zoo ruw om zich heen te grijpen, als zij eenige jaren 

 geleden deed. 



Met het vorenstaande wordt niet bedoeld, dat alle andere 

 schaduwboomen voor die hoog gelegen tuinen volstrekt uitge- 

 sloten moeten worden; er kunnen zeer goed ge\i allen voorko- 

 men, dat men wel genoodzaakt is tot iets anders over te gaan ; 

 een planter bij voorbeeld, die goede gronden heeft, maar erg 

 geplaagd wordt door alang-alang en opziet tegen de onevenredig 

 hooge kosten verbonden aan het verwijderen van dit onkruid 

 met den patjol, zal wel verplicht zijn zijne toevlucht te nemen 

 tot Alhiszia molnccana^ al is het slechts tijdeljjk, om dit ge- 

 vreesde onkruid krachteloos te maken. 



Enkele uitzonderingen op den regel kunnen dus wel voor- 

 komen, hetwerk aan den regel zelf echter geen afbreuk doet. 



Met betrekking tot de Liberia-koffie is het niet mogelijk 

 de kwestie van de beschaduwing even beknopt te behandelen. 



