— 163 — 



Uit bet gemakkelijk groeieu op zulke min of meer uitgeputte 

 grondeu blijkt voorts, dat deze J./i/>^m-sooiteu als eebte peul- 

 dragers geen geboudeu j^tikstof noodig bebben om iu buuue 

 voeding te voorzien en uit dien boofde alleszins gescbikt zijn 

 om tot seliaduwboom te dienen. 



Zoo acht ik ook op grond van mijne ervaringen onjuist de 

 bewering van H. te T., voorkomende in X". 3 van den vijfden 

 jaargang van het reeds tot de geschiedenis beboorende Tijd- 

 schrift van land- en tuinbouw en boscheultuur, welke bewering 

 hierop neerkomt, dat het woitelstelsel van .4. atipulntu van 

 nadeeligen invloed is op de koffie ; wanneer ik de wortelstelsels 

 van volwassen aanplantigen van A. i^fipiilafa en molitccana uit 

 dit oogpunt met elkander vergelijk, komt het nadeel, hoewel 

 zeer gering, geheel aan den kant van den vreemdeling. 



Voorts heeft A. stipulatii de eigenschap van tijdens het 

 rijpen der peulen zijne blaadjes te laten vallen, hetwelk van 

 het hoogste belang is voor den bloei en de vruchtzetting van 

 de daaronder groeiende gewassen. ^) 



Het hout van dezen boom wordt in de inlandsche huishou- 

 ding tot allerlei doeleinden gebruikt, het it ook zeer geschikt 

 voor bewerking op de draaibank. Junghuhn's bewering dat 

 het niet door witte mieren aangetast wordt, zou ik t'<litfr niet 

 durven onderschrijven. 



Eindelijk leent deze boom zich zeer goed tot steun voor 

 peper- en cubebe-ranken. -) 



')• Zou hfet afvallen Tan de bladen der schaduwbiomeu eens per jnar ook 

 oorzaak kunnen zi)n, dat de koffie haar primitieven aard, om op on«^cre!;oMe 

 lijden te bloeien, in rerloop van tyd verliest ? Indien kon aangetoond worden, 

 dat de gewone kofiBesoorten inderdar.d die verandering ondergaan hebben, zou 

 men in billijkheid ook luogen verwachten, dat de op ongeregelde lijilcn bloeien- 

 de Liberia koffie, die in het hind harer afkomst geen schadnw noodig heeft, 

 hier onder den iLvlocd van periodieke schaduwloosheid zich cewennen /al aan 

 per.odiekun bloei. 



-). Ik OiCen opgemerkt te hebbeu, dat cubebe, die op vulkanische gronden 

 soms zoo moeielijk tot haar recht komt, op kalk- en mergeJgronden gemakke- 

 lijk groeit. Sta ik met die opmerking alleen? 



