— 173 - 



De planten in den hoianischen tuin hij 



liet Groot Militifir Hoftpitaal te fTV//r- 



vreden Hunne inlandsrhe henayningen^ 



groeiplaats en gebruik, naar de beste 



schrijcers en inhmdsche opgaven zunien- 



gesteid Uitgegeren door de (ienee^^k. 



Ver. in Ned Indië Botaria 1855. 



Dit boek, welks inlioud door den titel duidelijk genoeg 



wordt aangegeven, is als 't ware een beredeneerde catalogus 



van den Ho^-tus Medicu-^ te Batavia. 



Dat eene zoodanige inrichting te Batavia bestaat of heeft 

 bestaan, is misschien niet alle lezers even bekend. Er schijnt 

 op de planteutninen, die in vroeger en later tijd in en 

 bij de hoofdstad van Insulinde zijn aangelegd, een fitmn te 

 hebben gerust. Om niet te spreken van de oude gouverneurs 

 tuinen uit den tijd der O. I. Compagnie, herinner ik aan den 

 planteutuin. die in het begin dezer eeuw door het Bataviaasch 

 Genootschap van Kunsten en AVetenschappen is opgericht, en die 

 na een korstoudig leven (van heinde en verre, zelfs uit de Moluk- 

 ken bracht men sehoone gewassen naar dien tuin 1) zóó radicaal 

 is ten ondergegaan, dat wij alleen uit de geschriften van dien 

 tijd met zekerheid zijn bestaan kunnen opmaken, maar er nu 

 geen spoor meer van te vinden is: zijn schoonheid ging ver- 

 loren, men kent zijn standplaats zelfs niet meer. i) 



'). Kort na de oprichting van het Genootschap, had men een stuk grond 

 aan de Amanusgracht voor hortus bestemd, maar in 1791 een meer geschikt 

 terrein op Molenvliet gevonden. Ik citeer hier de berichten, die aangaande 

 dezen weinig bekenden Bataviaschen plan feit tuin voorkomen in de Verhande- 

 lingen van het Genootschap; wellicht bestaan er nog wel meer gedrukte of on- 

 gedrukte gegeYens over deze instelling. 



„Daarenboven werd den lOden mei (1779 — ?) verslag gedaan, dat ons mede 

 dirigerend lid, de heer Sirardus Bartlo aan het Genootsch«p een tuin geschon- 

 ken had, aan de Amanusgracht, breed 14 roeden C voeten en lang 40 roeden, 

 in welken de heer secretaris van Wurmb nu zou beginnen eenen kleinen 

 botanischen hof aan te leggen." (l.c. Deel I, bl. 58). 



,Met genoegen bedeelt men den aanleg van een n.euwen Hortus Medicus in 

 de nabijheid van Batavia: !^^t?n Is dit verpligt aan de goedheid van het mede» 



