— 216 — 



groote afstanden te moeilijk is, wordt deze alleen gemaakt 

 wanneer op de plaats zelve geraffineerd wordt. 



In de laatste jaren hebben de heeren Thomson 6c Mylne ge- 

 tracht handcentrifuges in te voeren om de uitgestroopte 

 rab (shnkur) direkt verder te zuiveren en zijn er een paar 

 honderd in werking. Hierdoor kan de kleine man op die 

 plaatsen zijn rab zelf laten zuiveren, tegen eene zekere beta- 

 ling, terwijl hij anders voor den verkoop er van (daar het aan 

 bederf onderhevig is) afhankelijk is van de personen, die hem 

 voorschot op zijn aanplant gegeven hebben met de conditie, 

 dat hij zijn sap tot rab en niet tot jaggery verwerkt. ^) De 

 centrifuge suiker is iets minder in prijs dan de op inlandsche 

 manier .bereide, daar ze aan de lucht wat vochtiger wordt, 

 maar er heeft natuurlijk eene aanzienlijke besparing in tijd 

 plaats en de afvloeiende stroop kan op een tweede product 

 jaggery verwerkt worden, terwijl de melasse, die achterblijft 

 na de inlandsche manier van raffineeren, zoo te zeggen geen 

 waarde heeft. Dit raffineeren geschiedt zelden door den man, 

 die het riet verbouwd heeft, gewoonlijk zijn het rijkere lui, 

 die het sap van eenige bij elkaar gelegen velden tot rab laten 

 verwerken als ze er gelegenheid toe hebben of anders jagge- 

 ry opkoopen en dit eerst weer oplossen. 



De inlandsche manier van raffineeren is nog primitiever dan 

 de cultuur en de overige fabricatie en veroorzaakt een verlies 

 van 40-70°/o van het gewicht der jaggery, al naar de soort van 

 suiker, die men wenscht te vervaardigen. 3Ien onderscheidt 

 namelijk verschillende soorten van suiker (chini)^ die onder 

 den naam van shukur^ khand^ kufcha chini., pukka chini^ dohora 

 chini en duem chini bekend zijn. Shukiir is rab, die in zak- 

 ken is uitgestroopt. Voor de bereiding van kutcha chini wordt 

 rab gebruikt, die in een aarden pot wordt gedaan, waarvan de 

 bodem met eene mat bedekt en van een gat voorzien is; dit 



') Door deu hoogen rentevoet (minimum van I — 2*^/ 's niaamls) is het 

 den man, die eens voorschot genoten heeft, zeer moeilijk weer uit do schuld 

 te komen en wordt hij dikwijls op eene onbarmhartige manier geëxploiteerd 

 en bestolen. 



