— 262 — 



der karakter gekregen, dat er niet in gekomen zon zijn, in- 

 dien die gevolgtrekkingen en opmerkingen waren gemaakt door 

 een planter van beroep, en liefst door een, die zich eenige 

 jaren met liet behandelen van peperplanten heeft beziggehou- 

 den. 



Dat karakter kenmerkt zich voornamelijk door onzekerheid 

 en weifeling bij het geven van voorschriften omtrent verschil- 

 lende verrichtingen, terwijl hier en daar zelfs handelingen worden 

 aanbevolen, die — ja — bij de inlandsche cultuur sedert overoude 

 tijden in zwang zijn, maar toch inderdaad niet verdedigd 

 kunnen worden. 



Dit wordt niet gezegd om iets af te dingen op de hoofd- 

 strekking van het boek, of om te kennen te geven, dat de schrijver 

 hiermede iets onbruikbaars leverde ; het lijkt er niet naar. De 

 europeesche planters in Indië mochten willen, dat er dergelijke 

 beredeneerde beschrijvingen bestonden van alles, wat in verloop 

 van tijd bekend geworden is over verschillende gewassen, die 

 alleen door de inlandsche bevolking gecultiveerd of waarvan 

 tot nu toe alleen boschproducten verkregen worden. 



Dan hadden zij voor elk dier gewassen een basis, waarop 

 het voortwerken in vele gevallen zou blijken mogelijk te zijn. 



Ten opzichte van de peperplant gaf de schrijver, wat binnen 

 zijn bereik lag en erkent zelf, dat er nog veel ervaring van 

 europeesche planters noodig zal zijn, eer vastgesteld zal kunnen- 

 worden, welke de beste cultuurwijze voor dit gewas is. 



Dit laatste ben ik geheel met hem eens, en als elke planter 

 nu ook zijne ervaring maar ten beste wil geven, dan zullen 

 wij er spoedig komen. 



Dan zal daardoor ook de slechte invloed geneutraliseerd 

 worden van een achter in het hier besproken boek als Bijlage 

 A voorkomend artikel van een zich noemend „planter" in 

 Djohor, waarvan de inhoud door v. H. zeer welwillend wordt 

 aangemerkt als een voorbeeld van intensieve Inreek-u-ijze^ doch, 

 dat ik liever betiteld zou zien als model, hoe men de kosten 

 van aanleg van een peperaanplant uoodeloos zoo huog mogelijk 

 zou kunnen opvoeren. 



