— 289 — 



ting zou gaan en evenzoo de nederdalende stroom omhoog. 



Eerst dan nu de opgaande stroom. 



In een voorgaand opstel 1) heb ik het een en ander mede- 

 gedeeld over de wateropname door de wortels en over de 

 worteldrukking, dat is de kracht waarmede de wortels het 

 opgenomen water in de vaten persen ; hier heeft men dus 

 duidelijk een opgaande waterstroom. Daar echter steeds de 

 wortels de laagste plaats aan de plant innemen, mag men 

 vragen : 



Is deze stroom nu alléén het gevolg van de plaatsing der wortels 

 aan het uiteinde van den stam , of is het hout bovendien zuó 

 gebouwd dat het alleen in die richting de strooming van 

 het water bevordert? 



Het antwoord op bovenstaande vraag heeft men trachten te 

 geven door proeven, waarvan het doel was te weten, hoe de 

 waterstroom zich gedragen zoude, wanneer men aan een af- 

 gesneden tak de wortels deed ontstaan boven, d.w.z. meer in 

 de richting van den top, dan de bladeren. In andere woorden 

 stelde men dus de vraag: 



Kan men stekken omkeeren ? of: Kan men planten verkrijgen, 

 wanneer men het topsinde van eene stek zich laat beworte- 

 len en zich aan het worteleinde bladeren laat vormen? 



In plaats van alle afzonderlijke proeven te bespreken die 

 in groot aantal genomen zijn geworden en welke reeds 

 van af Theophrastus vermeld worden, wil ik hier de resul- 

 taten van al deze proeven kort te zamen vatten. 



Deze leerden dan, dat, terwijl normaal geplaatste stekken 

 zich steeds goed bewortelen en flink uitgroeien, men bij omge- 

 keerd geplaatsten het volgende waarneemt : 



1° dat deze bij eenige planten, als Fagus^ Betula^ Pinus 

 silvestris e.a. nooit vatten ; 



2' dat die van andere planten wel vatten, doch moeielijk, 

 en wanneer dit ook voorloopig geschiedt, dat zij dan toch na één 

 of twee jaar sterven ; 



3° dat de groei der knoppen er door belemmerd wordt (van- 

 ij Teysmannia. II, '-', p. 6G. 



