— 2n.f) - 



landen van Midden-Europa, ^fen kende geen middel om de Inii- 

 tengewoon snelle Yersproiding van die ziekte tegen te gaan en dit 

 maakte den toestand nog verschrikkelijker. 



In werkelijkheid had zich de ziekte reeds sedert eenige jaren 

 hier en daar vertoond; immers in 1840, dus vijfjaar voor de epi- 

 demie in Engeland, was zij reeds in verscheidene streken van 

 Europa, zoowel als in Xoord- Amerika opgemerkt; in 1841 ver- 

 scheen zij in Noorwegen, in 1842. in Denemarken en zij verspreidde 

 zich in het overige deel van Europa in 1843 en 44. 



Voor dien tijd kan de ziekte in Europa niet met zekerheid ge- 

 constateerd worden. Wel maakten verschillende geschriften vroeger 

 melding van ziekteverschijnselen in do aardappelen; we weten 

 echter niet of die wel aan het optreden van PlnffojiJifhorn iiiferfatis 

 te wijten waren. 



In het eerst verspreidde zich de ziekte van het zuiden naar 

 het noorden, zulks was zoowel in Europa als in Amerika het geval. 

 Ook nu nog zien we jaarlijks dezelfde wijze van verspreiding, in 

 Engeland verschijnt zij het eerst in de Kanaal-eilanden; later in 

 de zuidelijke provinciën en zet haar tocht voort naar het noorden. 

 De reden hiervan is niet te zoeken in het feit, dat de Kanaal- 

 eilanden een infectie-haard zouden zijn. van waaruit de ziekte 

 zich verspreidt; de kwestie is, dat dezelfde levensvoorwaarden, 

 die voor de voedsterplant gunstig werken, dit ook voor den 

 parasiet doen. Aan deze voorwaarden voldoen de zuidelijke landen 

 eerder dan de noordelijke. 



Er is waarschijnlijk geen schimmel meer bestudeerd dan de 

 PIn/fopJifhora ; zeker is er geen, die tot meer geschrijf aanleiding 

 heeft gegeven. Terstond nadat de oorzaak der (tardappel-ziehtt' 

 ontdekt was, togen tal van geleerden en practici aan den arbeid; 

 toch zijn er nu nog altijd enkele perioden in het leven van deze 

 schimmel duister; nog altijd wordt de ziekte zeer gevreesd door 

 ieder, die wat met de cultuur van den aardappel te maken heeft. 

 De middelen, waarover we beschikken, om de verwoesting en de 

 verspreiding tegen te gaan, zijn nog alles behalve onfeilbaar. Het 

 moet erkend worden : er zijn in de laatste jaren middelen ontdekt, 

 waarmede de ziekte tot zekere hoogte bestreden kan wordeu, zij 

 zijn echter nog in de periode der proefnemingen. Later komen 

 we hierop en op de aanvankelijk gunstige resultaten terug. Wij 

 zullen eerst eeue korte beschrijving van de PJiiifojjhflioru geven. 



