— ^54 — 



ontwikkelen, te slap zijn, om door eene eenigszins beduidende 

 aardlaag heen to breken. 



Nog veel vlugger zou men liet opgegeven doel kunnen 

 bereiken, door de jonge plant aanvankelijk niet tegen den 

 boom op te laten klimmen en eene noodelooze luchtreis te 

 laten maken, maar door de zich allengs uit de zaadplant of 

 uit den stek ontwikkelende jonge stengels, de gelegenheid te 

 geven, om op den grond voortgroeiende aan al hunne knoopen 

 zoo spoedig mogelijk ware wortels te maken en tevens een 

 groot aantal nieuwe stengels te vormen, die daarna naarmate 

 van de behoefte tegen den steunboom opgeleid worden. 



Eveneens zou men het doel, dat v. H. stelt, vermoedelijk 

 vlugger dan door neerbuigen kunnen bereiken, indien men 

 den stengel, zoodra hij de reis opwaarts begint te aanvaarden, 

 herhaaldelijk de bewerking van het toppen doet ondergaan, 

 zooals die op bl. X der Bijlaag A door den planter uit Djohor 

 wordt aangegeven. 



Om al die redenen is het onaanneembaar, dat het doel van 

 het neerbuigen zou • zijn, het doen ontstaan van meerdere hoofd- 

 stengels en zal men waarschijnlijk dichter bij de waarheid 

 zijn met de stelling, dat het neerbuigen van den peperstengel 

 de bepaalde strekking heeft, om het begin van de bloeiplaats 

 dichter bij den grond te brengen, ten einde den pluk van het 

 product gemakkelijker te maken. 



Om dit in te zien is slechts uoodig zich te herinneren, 

 wat in het eerste gedeelte dezer verhandeling gezegd werd 

 over de verschillende bladvormen, die men aan de peperplant 

 waarneemt, waarbij de opmerking gemaakt werd, dat men van 

 een peperstengel geen bloesem en vrucht zal zien, zoolang 

 daaraan nog de regelmatige bladen worden waargenomen, die 

 voor het onderste gedeelte van den stengel kenmerkend zijn, 

 maar dat de geschiktheid om te bloeien bepaaldelijk gepaard 

 gaat met duidelijke scheefheid van den bladvorm. 



Als men daarbij bedenkt, dat de overgang van den regel- 

 matigen tot den scheeven bladvorm bij dit gewas, vooral bij 

 eenigszins zware beschaduwing soms zeer geleidelijk plaats 



