— 383 — 



reinigende lueht", of wel ,iiitzweeting yan het firmament**. Vol- 

 gens Galenus, zouden de bestanddeelen van den honigdauw, uit de 

 aarde en uit het water opstijgen als damp. door de zonnehitte 

 rerwarmd en verdikt worden, om daarna als dauw op de bladen 

 neer te slaan. 



Hoewel de bekende Réaumur reeils in 1742 Toor een enkel ge- 

 val nauwkeurig constateerde, dat het zoete vocht in quaestie niets 

 anders is dan een excrement van luizen, die op de planten leven, 

 zoo is er toch, tot voor korten tijd. onzekerheid blijven bestaan 

 over de oorzaken van den honigdauw. 



Hoewel niet werd ontkend, dat dikwgls luizen eene belangrijke 

 rol bij het optreden van het verschgnsel spelen, zoo meenden toch 

 velen, dat zij alleen niet altgd het intensieve optreden konden 

 verklaren en de planten zelven. ook zonder directen invloed van 

 insecten. a!s gevolg van een ziekelijken toestand, suikerhoudend 

 vocht in vrij groote hoeveelheid konden uitscheiden. 



Volgens Büsgen's nauwgezette onderzoekingen, wordr honigdauw 

 echrer eenig en alleen te voorschijn geroepen door schUd- en blad- 

 luizen. De insecten steken hunne daarvoor ingerichte eigenaardige 

 mondwerkruigen. tot vrij diep in het weefsel der plant, tot op 

 plaatsen waar voedende stoften in groote hoeveelheid aanwezig 

 zijn. "Welke stoffen zg speciaal aan de plant onttrekken weet men 

 niet, en evenmin hoe het komt. dat hun spijs verteerings-proees ten 

 slotte tot de excretie van suikerhoudende «.Iruppels voert. 



Wanneer schild- of blad-luizen in groote hoeveelheden de planten 

 bedekken, kunnen zij zoo groote nadeelen toebrengen, dat de planten 

 er aan te gronde gaan. Dit nadeelig efiect is dan zoowel mecha- 

 nisch als chemisch van aard. Dit laatste door de voedsel onttrek- 

 king, en het eerste doordat de met talrijke luizen bedekte bladen 

 en jonge takken, geen licht genoeg voor hunne cellen ontvangen, 

 om goed te kunnen functionneeren. 



Is het aantal der schild- en blad-luizen op eene plant niet zoo 

 grootj dan is het feit dat zij honigdauw veroorzaken, (hetgeen 

 trouwens niet voor alle soorten geldt) in den regel niet van zeer 

 ernstig direct nadeel voor de gewassen. Indirect kan dit nadee] 

 dan echter toch nog van ernstigen aard worden. Eensdeels is de 

 kleverige, suikerhoudende laag op de bladen afgezet, een goeden 

 voedingsbodem voor sommige schimmels. »üe wel is waar nimmer in 

 de bladen dringen, doch wier dicht weefsel wederom de behoorlijke 



II. 26 



