— 457 — 



Haar watergehalte wa>« 2,96 pCt. Aan in kokend water oplosbare 

 stoffen bevatte zij 45.3 pCt., waarvan 42.2 van organischeu eu 3.1 

 van anorganisohen aard waren. Het cellulosegehalte was 10.40 pCt., 

 het vetgehalte 5.88 pCt. Aan asch liet zij, na verbranding, 3.04 pCt. 

 achter. Aan coffeïne bevatte zij 0,415 pCt. Xa inversie, werd 53,90 

 pCt. suiker gevonden. Bij opzettelijk genomen eontróleproeven met 

 zuivere Preaugerkoffie werd 1,18 pCt. coffeïne en, na inversie, 

 27,20 pCt. suiker verkregen. 



{Phanii. Wf'pW. 27 Juni 1891.) y. 



ZWAMKXOLLEX. 



Als de lezer verneemt, dat de „knollen", waarover dit opstel 

 handelt, in verschillende lauden namen dragen, die in onze taal 

 overgezet het volgende beduiden: tijgerinne»ielk\ slanf/endrek, ïh- 

 laudsch brood, brood der Indianen, rnisel der aarde, knol zonder 

 hart. dan zal liij lichtelijk begrijpen, dat dan over een natuurpro- 

 duct gehandeld wordt, dat afwijkt van het gewone eu niet gemak- 

 kelijk thuis te brengen is. 



In vele landen, vooral in de bosschen iu warme luchtstreken, vindt 

 men soms bij het uitgraven van wortels, knollen van verschillende 

 grootte, op de wortels van allerlei boomsoorten vastgehecht. Men zou 

 dus vermoeden, dat zij met deze wortels in natuurlijk verband 

 stonden bijv. als ziekelijk vervormde wortels, maar omdat ze enkele 

 malen ook gevonden worden los in zand, daar waar geen wortels in den 

 omtrek te vinden zijn. blijkt dit inderdaad niet steeds het geval te zijn. 

 Yan buiten zijn zij bruin, rood of zwart gekleurd, en onder de dunne 

 schil vindt man een dicht en gelijkmatig wit of geel weefsel, dat bij 

 microscopisch onderzoek schiramelweefsel blijkt te zijn maar er voor 

 het bloote oog meer als biscuit uitziet. Dergelijke knollen vindt 

 men ook op Java en in andere deelen van den archipel, en ik kan 

 geene betere beschrijving er van geven, dan Rumphius reeds in 

 het Amboinsch kruidboek (VI. 120) gedaan heeft. Hij noemt het 

 „den koninklijken bol" (Tiiher rer/iuni) naar den Maleisehen naam 

 oehi radja, en vermeldt daarvan het volgende : 



„Zij heeft de gedaante van eene groote oebie, sommige zijn zoo groot 

 als eene vuist, sommige als een kinderhoofd, ook zijn sommige 

 bolachtig, scheef, met bulten en kuilen, zonder eenige vazelingen. 

 van buiten zwart of aardeverwig, zoo dat men 't voor eeu ruw^u 



